Μια συνομιλία
με το διάσημο κιθαριστικό ντούο,

Το 1969 με τον Andrés Segovia

Το 1969 ο Andrés Segovia (Αντρές Σεγκόβια) σε ιδιόχειρο σημείωμά του έγραψε γι’ αυτούς: “Πρόσφατα άκουσα τους Έλληνες κιθαριστές Ευάγγελο και Λίζα και αισθάνθηκα μια πραγματική απόλαυση. Δεν είχα ακούσει ποτέ ένα εφάμιλλο ντουέτο. Εύχομαι ολόψυχα να κατακτήσουν την υψηλή εκτίμηση του κοινού όπως κατάκτησαν και τη δική μου”.
Παράλληλα άλλωστε και η διεθνής κριτική στο σύνολό της, δεν έχει επιδείξει καμιά φειδώ στους χαρακτηρισμούς της, στην προσπάθειά της να προσδιορίσει την ποιότητα του ταλέντου τους και το μουσικό αποτέλεσμα που καταθέτουν σε κάθε τους εμφάνιση. Οι μουσικοκριτικοί στις εγκυρότερες εφημερίδες του κόσμου, όπως η New York Times, η Daily Telegraph, η Los Angeles Times, η De Rotterdamer και η Le Matin, επισημαίνουν την εκπληκτική τεχνική τους, την ιδιαίτερη μουσικότητα, το χρώμα, το δεμένο ήχο και την απόλυτη επικοινωνία που έχουν μεταξύ τους σε όλα τα επίπεδα, την ειλικρίνεια του συναισθήματος, τη σπάνια χαρά και απόλαυση που χαρίζουν στους ακροατές τους.
Στην Λίζα Ζώη και τον Ευάγγελο Ασημακόπουλο έχουν αφιερώσει έργα τους ονομαστοί ξένοι συνθέτες όπως ο Mario Castelnuovo Tedesco (Μάριο Καστελνουόβο Τεντέσκο), ο John Duarte (Τζον Ντουάρτε), ο Pierre Jouven (Πιέρ Ζουβέν), ο Jorge Morel (Χόρχε Μορέλ) καθώς επίσης και αρκετοί Έλληνες μεταξύ των οποίων οι Δημήτρης Δραγατάκης, Θεόδωρος Αντωνίου, Ιάκωβος Χαλιάσας, Περικλής Κούκος και Βασίλης Τενίδης. Παράλληλα οι δύο καλλιτέχνες έχουν εμπλουτίσει το φτωχό ρεπερτόριο για δύο κιθάρες με πολλές μεταγραφές τους οι οποίες κυκλοφορούν από γνωστούς εκδοτικούς Οίκους της Ελλάδας και του εξωτερικού.
Η Λίζα Ζώη και ο Ευάγγελος Ασημακόπουλος έχουν ηχογραφήσει για την EMI Classics δεκατρείς δίσκους με έργα για μία και δύο κιθάρες, οποίοι κυκλοφορούν σε ολόκληρον τον κόσμο, ένα ρεπερτόριο που εκτείνεται από τη μπαρόκ περίοδο μέχρι τον εικοστό αιώνα και από το fandango (φαντάνγκο) του Soler μέχρι τη Σμυρνέϊκη Χαμπανέρα του Τενίδη.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι και το διδασκαλικό τους έργο.
Καθηγητές και οι δύο του Εθνικού Ωδείου από την αρχή της σταδιοδρομίας τους όπως ήδη αναφέραμε, ο Ευάγγελος Ασημακόπουλος ήταν μέχρι πέρυσι επικεφαλής της Σχολής κιθάρας στο Ωδείο “Φίλιππος Νάκας” ενώ από τη φετινή σχολική χρονιά 2010 -11 διδάσκει, όπως και η Λίζα Ζώη στο Ωδείο Αthenaeum.
Οι δυο τους έχουν διδάξει σε πολυάριθμα σεμινάρια και master classes σε φημισμένες μουσικές Ακαδημίες και πανεπιστήμια του εξωτερικού όπως η Royal Academy of Music, η Juilliard School, το Royal College of London, το UCLA (Πανεπιστήμιο του Λος Άντζελες) και το Stony Brook University, ενώ στους μαθητές τους περιλαμβάνονται πολλοί σολίστες που σήμερα διαπρέπουν τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Το διδασκαλικό τους έργο συμπληρώνει μία σειρά από 27 βιβλία που περιλαμβάνουν σπουδές, ασκήσεις τεχνικής, μεταγραφές και πρωτότυπα κομμάτια για μία και δύο κιθάρες για όλα τα διδακτικά επίπεδα.
Πρόσφατα ο Ευάγγελος και η Λίζα παρουσίασαν σε πρώτη παγκόσμια εκτέλεση 3 ακόμη έργα που γράφτηκαν γι’ αυτούς: το κονσέρτο του Δημήτρη Δραγατάκη που έπαιξαν στο Ηρώδειο στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αθηνών, το κονσέρτο του Jorge Morel ‘Fantasia Latina’ και τα ‘4 Στάσιμα για 2 κιθάρες’ του Περικλή Κούκου που εμφάνισαν στα Μέγαρα Μουσικής Αθηνών και Θεσσαλονίκης.
Το Νοέμβριο του 2008 το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών οργάνωσε με συγκινητική επιτυχία μια σειρά συναυλιών αφιερωμένων στη σαραντάχρονη διεθνή σταδιοδρομία τους οι οποίες περιελάμβαναν ομιλίες, συναυλίες και ρεσιτάλ των ίδιων και των νέων σημαντικών κιθαριστικών ντουέτων που υπήρξαν μαθητές τους.

• Η Λίζα και ο Ευάγγελος στην Ηλιούπολη για την Ηλιούπολη

 Το Νοέμβριο του 2007 είχαμε τη μοναδική τιμή και τύχη να απολαύσουμε τους δύο κιθαριστές σε μια υπέροχη συναυλία, μαζί με την Ορχήστρα των Χρωμάτων και το Μίλτο Λογιάδη στο πόντιουμ, στα πλαίσια του Κύκλου Έντεχνης Μουσικής “Ήχων ΑκρΌασις 2007”, που οργάνωσε το Πολιτιστικό Κέντρο Ηλιούπολης στην αίθουσα εκδηλώσεων του δημαρχιακού μεγάρου. Μας χάρισαν την ερμηνεία τους σε δύο κονσέρτα για δύο κιθάρες και ορχήστρα εγχόρδων του Antonio Vivaldi και του Jorge Morel σε μια πολύ ζεστή βραδιά γεμάτη κόσμο, συγκίνηση μα προ πάντων καλή μουσική.

Με την Ορχήστρα των Χρωμάτων και το Μίλτο Λογιάδη στο πόντιουμ, στα πλαίσια του Κύκλου Έντεχνης Μουσικής “Ήχων ΑκρΌασις 2007”

Μία πολύ σημαντική πρόταση που έχει γίνει προς το Πολιτιστικό Κέντρο της πόλης μας από τους δύο καλλιτέχνες και περιμένει την υλοποίησή της είναι η διοργάνωση και στο Δήμο μας του Διεθνούς Φεστιβάλ Κιθάρας που διοργανώνουν στην Πάτρα εδώ και 19 χρόνια (το 2011 θα πραγματοποιηθεί το 20ό φεστιβάλ) με τεράστια επιτυχία και απήχηση σ΄ολόκληρον τον κόσμο και το οποίο περιλαμβάνει σεμινάρια, διαγωνισμό και ρεσιτάλ. Μία πρόταση, που όταν υλοποιηθεί θα είναι για όλους μας μια σημαντική πολιτιστική εμπειρία.

• Και μερικές σκέψεις για τα πολιτιστικά μας πράγματα

 Θελήσαμε να θέσουμε κάποιες ερωτήσεις – προβληματισμούς μας σχετικά με τα πολιτιστικά μας θέματα στους δύο ξεχωριστούς συμπολίτες μας, ζητώντας να “εκμεταλλευτούμε” την πείρα και τη γνώση τους και είχαν την καλοσύνη με προθυμία να μας καταθέσουν τις απόψεις τους. Σας τις παραθέτουμε αυτούσιες ευχαριστώντας τους θερμά.

Ερ.: Σχεδόν όλοι οι Δήμοι του λεκανοπεδίου της Αττικής, τους καλοκαιρινούς μήνες διοργανώνουν Πολιτιστικά Φεστιβάλ, παράλληλα με το Φεστιβάλ Αθηνών και τα διάφορα άλλα μεγάλα καλλιτεχνικά θεάματα - κυρίως εισαγώμενα προϊόντα από εταιρείες. Φεστιβάλ, τα οποία περιλαμβάνουν μια επιλογή από τις προσφερόμενες καλλιτεχνικές παραγωγές, πρωτίστως εγχώριες, ανάλογα με το γούστο των υπευθύνων και τις οικονομικές δυνατότητες κάθε Δήμου. Με αποτέλεσμα – κατά κανόνα – τα φεστιβάλ αυτά να είναι χωρίς κάποιο άξονα, κάποιο “χρώμα” ή κάποια αισθητική ταυτότητα. Συμφωνείτε με αυτήν την εκτίμηση και εάν ναι, πώς θα σχολιάζατε αυτό το γεγονός;
Λ.Ζ-Ε.Α.: Κατά κανόνα οι επιλογές που γίνονται από τους υπεύθυνους των Δήμων για τις εκδηλώσεις αυτές, έχουν σαν αφετηρία την διασκέδαση των δημοτών και όχι την ψυχαγωγία τους.
Έτσι βλέπουμε στους καλοκαιρινούς μήνες να απλώνεται στην Αττική (και όχι μόνο) ένα απέραντο πανηγύρι – θερινό καρναβάλι θα το έλεγα –στο οποίο παίρνει μέρος “κάθε καρυδιάς καρύδι”, ένα πανηγύρι που δεν έχει αρχή και τέλος και που σε τελευταία ανάλυση προσβλέπει κυρίως στην αυτοπροβολή του Δήμου μέσα από τα γνωστά ονόματα των ‘καλλιτεχνών - διασκεδαστών’. Το ενδιαφέρον των διοργανωτών με άλλα λόγια επικεντρώνεται ουσιαστικά στο «πώς θα αρέσουμε». Ούτε λόγος για προσφορά, ούτε συζήτηση για ποιότητα, ούτε κουβέντα για προσπάθεια ανόδου του πνευματικού επιπέδου των δημοτών. Σε μια κοινωνία που όλοι μιλάμε την ίδια γλώσσα, βλέπουμε την ίδια τηλεόραση και έχουμε τις ίδιες επιρροές, οι σκεπτόμενοι μεταξύ μας, οι νοήμονες, λίγο ως πολύ ξέρουμε πολύ καλά να ξεχωρίζουμε την ήρα από το σιτάρι, το ακριβό από το φτηνιάρικο, το ποιοτικό από το σκουπίδι. Από κει και πέρα είναι θέμα διάθεσης, ενδιαφέροντος, βούλησης και σωστής κατεύθυνσης, με άλλα λόγια είναι θέμα οράματος. Αν όπως λέτε “…τα Φεστιβάλ αυτά είναι χωρίς κάποιο άξονα, κάποιο ‘χρώμα’ ή κάποια αισθητική ταυτότητα” είναι ακριβώς γιατί λείπει το όραμα και η βούληση για προσφορά από την πλευρά των διοργανωτών.

Ερ.: Ποιο κατά τη γνώμη σας πρέπει να είναι το όραμα, το ζητούμενο του Πολιτιστικού Κέντρου ενός Δήμου όσον αφορά τις πολιτιστικές εκδηλώσεις που επιλέγει να φιλοξενήσει στους χώρους του και να παρουσιάσει στους δημότες του καθόλη τη διάρκεια του χρόνου;
Λ.Ζ-Ε.Α.: Αναμφίβολα οι υπεύθυνοι των δήμων πρέπει να προσφέρουν στους δημότες τους μια αληθινή ψυχαγωγία – όπως την είχαν καθορίσει οι πρόγονοί μας (αγωγή της ψυχής) και όχι να στοχεύουν σε μια πρόσκαιρη, μια εφήμερη διασκέδαση των δημοτών με κακόγουστες ή άχρηστες εκδηλώσεις είτε για την προώθηση κάποιων συμφερόντων ή τέλος απλά για να δικαιολογείται η ύπαρξη του ‘Πολιτιστικού’ λεγόμενου Κέντρου του Δήμου.
Υπήρξαν για παράδειγμα στο παρελθόν δήμαρχοι ή προσωπικότητες που διαθέτοντας όραμα και σωστή κατεύθυνση άφησαν πίσω τους ουσιαστικό έργο αναμορφώνοντας αλλά και διαμορφώνοντας την αισθητική μιας ολόκληρης κοινωνίας. Ποιος δεν θυμάται τον Μάνο Χατζιδάκι για παράδειγμα όταν διηύθυνε το Τρίτο Πρόγραμμα του Ραδιοφώνου, ένα σταθμό χωρίς ακροαματικότητα, χωρίς ενδιαφέρον όταν τον ανέλαβε και στις δικές του μέρες του μεγαλούργησε. Ποιος δεν θυμάται επίσης τον Σταύρο Μπένο που έκανε τον δήμο της Καλαμάτας πρώτο πολιτιστικό κέντρο της χώρας χάρις στο δημοτικό ωδείο που δημιούργησε και τις πολιτιστικές εκδηλώσεις ποιότητας που προσέφερε. Κι ακόμη στην Ιθάκη πριν χρόνια που ο τότε δήμαρχος Αρσένης είχε προκαλέσει με το ποιοτικό Φεστιβάλ του το διεθνές ενδιαφέρον, απασχολώντας σχεδόν καθημερινά τον ελληνικό και ξένο Τύπο. Τέλος, να θυμηθούμε και το πανευρωπαϊκό βραβείο πόλης – μοντέλου που απέσπασαν οι Αρχάνες, ένα μικρό χωριό της Κρήτης, που επί δημαρχίας Σταύρου Αρναουτάκη έζησε τις πιο λαμπρές ημέρες, με το διεθνές φεστιβάλ και τις άλλες δραστηριότητες που ο ακούραστος – οραματιστής δήμαρχος πραγματοποιούσε. Φωτεινά παραδείγματα, δυστυχώς ελάχιστα σ’ αυτόν τον τόπο.

Ερ.: Όπως γνωρίζετε, στις δραστηριότητες του Πολιτιστικού Κέντρου του Δήμου Ηλιούπολης περιλαμβάνεται, εδώ και 20 χρόνια, η λειτουργία καλλιτεχνικών εργαστηρίων που απευθύνονται σε παιδιά και σε ενήλικες (τμήματα σχεδίου, αγιογραφίας, ζωγραφικής, θεάτρου, χορωδίας, κιθάρας, φωτογραφίας κλπ.) και στα οποία συμμετέχουν περίπου1300 άτομα κάθε χρόνο.
Ποιος πιστεύετε πως θα πρέπει να είναι ο στόχος αυτών των εργαστηρίων, ποιο το (καλλιτεχνικό) πλαίσιο λειτουργίας τους και ποιο το πνεύμα των μεταδιδόμενων γνώσεων-πληροφοριών μέσα σε αυτά;
Λ.Ζ-Ε.Α.: Ως κίνηση είναι και αξιόλογη και ουσιαστική. Από κει και πέρα δεν είμαστε σε θέση να ξέρουμε λεπτομέρειες αφού δεν υπήρξαμε ποτέ παράγοντες αυτών των εργαστηρίων ώστε να γνωρίζουμε τη λειτουργία και τα δρώμενα εκ των έσω.
Σε κάθε περίπτωση ωστόσο τα αποτελέσματα είναι εκείνα που μιλάνε από μόνα τους και μόνον αυτά. Παράδειγμα: μπορεί οι στόχοι των εργαστηρίων, το πλαίσιο λειτουργίας ή οι μεταδιδόμενες γνώσεις να είναι σωστές στη θεωρία και βάσει του συμφωνηθέντος προγράμματος, αλλά στην πράξη τα αποτελέσματα να είναι φτωχά ή μηδαμινά εξ αιτίας της ανεπάρκειας π.χ. του διδάσκοντος ή ακόμη και της έλλειψης συνθηκών από την πλευρά του Δήμου, συνθηκών που να επιτρέπουν την ομαλή και απρόσκοπτη λειτουργία των εργαστηρίων.
Εν πάση περιπτώσει και μόνον η συμμετοχή 1.300 ατόμων κάθε χρόνο όπως λέτε, είναι ενδεικτική του ζωηρού ενδιαφέροντος από την πλευρά των δημοτών αλλά και μιας αισιοδοξίας που κουβαλάνε μέσα τους πως στα εργαστήρια του Δήμου μερικοί θα ανακαλύψουν τις ικανότητές τους ενώ κάποιοι άλλοι θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν σωστά τον ελεύθερο χρόνο τους κάτω από μια άρτια καθοδήγηση. Και εναπόκειται πλέον στους διοικούντες και τους διδάσκοντες να επιτύχουν ένα αποτέλεσμα ανάλογο του ενδιαφέροντος και των ελπίδων που επενδύουν οι ενδιαφερόμενοι δημότες.
Είμαστε της γνώμης πως η φιλοσοφία των εργαστηρίων και το πνεύμα των μεταδιδομένων γνώσεων δεν θα πρέπει να είναι διαφορετικό από μια προετοιμασία, από μια πρώτη προσέγγιση στο αντικείμενο, έτσι ώστε οι ικανοί ή ταλαντούχοι του κάθε τμήματος που ξεχωρίζουν, να μπορούν στη συνέχεια εύκολα να μεταπηδήσουν σε οργανωμένες ή επαγγελματικές σχολές προς απόκτηση κάποιου αναγνωρισμένου τίτλου σπουδών.
Εδώ μάλιστα υποθέτουμε πως οι δημότες που ενδιαφέρονται για τα εργαστήρια αυτά, ο αριθμός του οποίων είναι πράγματι εντυπωσιακά μεγάλος, θα μπορούσε να χωρισθεί σε τρεις κατηγορίες: στα νέα παιδιά που δεν έχουν ξεκαθαρίσει ακριβώς τα ‘θέλω’ τους και αν αυτό που επέλεξαν πράγματι τους ταιριάζει, στους μεγαλύτερης ηλικίας νέους, τους συνειδητοποιημένους με δίψα για μάθηση και μελέτη και τέλος στα άτομα μεγάλης ηλικίας που αρέσκονται να χρησιμοποιούν το χρόνο τους σε μια ευγενική ενασχόληση. Ανταποκρίνονται τα εργαστήρια με το κατάλληλο διδακτικό προσωπικό και την ανάλογη αντιμετώπιση στη φιλοσοφία αυτή; Κι ακόμη προσφέρει ο Δήμος τις απαραίτητες προδιαγραφές και συνθήκες στη συγκεκριμένη λειτουργία των εργαστηρίων; Όπως είπαμε και στην αρχή όλα κρίνονται εκ του αποτελέσματος.

Ερ.: Από τη σύστασή του μέχρι και σήμερα το Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Ηλιούπολης διοικείται από τον Πρόεδρο (που είναι αιρετός Δημοτικός Σύμβουλος ασχέτου ιδιότητας και γνώσεων) και ένα δεκατετραμελές Διοικητικό Συμβούλιο (έμμεσα αιρετό), υποστηρίζεται δε από έξι μόνιμους υπαλλήλους [εκ των οποίων ένας μόνο με συναφή πανεπιστημιακά προσόντα και 5 έκτακτους.
Δεν υπάρχουν:
Καλλιτεχνικός διευθυντής/υπεύθυνος/σύμβουλος εκδηλώσεων – δράσεων
Ειδικευμένος/υπεύθυνος των καλλιτεχνικών εργαστηρίων και
Ειδικευμένος/υπεύθυνος/σύμβουλος για την καλλιτεχνική εκπαίδευση.
 Με τα νέα δεδομένα του “ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ” το Πολιτιστικό Κέντρο παύει να υφίσταται σαν Νομικό Πρόσωπο, οι έκτακτοι υπάλληλοι παύουν να υπάρχουν, η λειτουργία του θα ανατεθεί σε κάποιον αντιδήμαρχο ενώ εξειδικευμένοι υπεύθυνοι συνεχίζουν να μην υπάρχουν αλλά και να μην προβλέπονται.
Πώς θα σχολιάζατε αυτά τα δεδομένα και πόσο λειτουργική θεωρείτε ότι μπορεί να είναι μια τέτοια διοικητική δομή;
Λ.Ζ-Ε.Α.: Ως πρώτη εντύπωση η σύνθεση ακούγεται λανθασμένη έως απαράδεκτη. Η έλλειψη καλλιτεχνικού διευθυντή καθώς και των υπεύθυνων ειδικών συμβούλων που θα εμφανίζουν σε ετήσια βάση την απόδοση του έργου τους, παρουσιάζει μια εικόνα τέλματος στα διοικητικά του Δήμου που προφανώς πηγάζει από την έλλειψη ενδιαφέροντος, οράματος ή και γνώσεων του αντικειμένου. Σε τέτοιες περιπτώσεις η λαϊκή σοφία μας λέει το γνωστό “το ψάρι βρωμάει απ’ το κεφάλι.”
Σε απλές γραμμές θα ήταν πολύ εύκολο να ορισθεί – με διαγωνισμό – ως καλλιτεχνικός διευθυντής, μια εγνωσμένης αξίας προσωπικότητα η οποία με τη σειρά της θα επέλεγε τους κατάλληλους συμβούλους – ειδικούς για το κάθε τμήμα και όλα αυτά βέβαια χωρίς μικροκομματικές προτιμήσεις, συμφέροντα ή επεμβάσεις.
Τα αποτελέσματα θα ήταν και ο καθρέπτης αυτής της διαδικασίας και ο αληθινός δείκτης για την ανανέωση και την συνέχεια του έργου από τους ίδιους. Τόσο εύκολα, τόσο απλά!

 

Έφη Μαρκουλάκη
Συνθέτρια 

το εξώφυλλο ανεβαίνει... Σύρε το εξώφυλλο για επανατοποθέτηση

Μαρκουλάκη Έφη

  Μέλη

Timeline

About

Friends

Followers

Groups

Άρθρα

Albums

Events

More    

• Videos
• Polls
• Music Collection