Ο Γιώργος Βλαχάκης συνομιλεί με τον δραματοπαιδαγωγό-σκηνοθέτη Χρήστο Φουστέρη.Με τον Χρήστο λέγαμε πάντα ένα γεμάτα χαμογελαστό "γεια χαρά". Τον εκτιμώ και τον σέβομαι. Αιτία το "παιδί" της πόλης που ανάθρεψε και μεγάλωσε. Εννοώ το Θεατρικό Εργαστήρι Ηλιούπολης. Και χωρίς να έχουμε συνομιλήσει ποτέ ξανά, τον αισθανόμουνα, με ένα τρόπο παράξενο, σαν έναν από τους δικούς μου ανθρώπους. Όπως και του το είπα ,νομίζω ότι μεταξύ των ανθρώπων υπάρχουν κάποιες μυστηριώδεις και ανεξήγητα ωραίες συμφωνίες σιωπής. Με αυτή την αίσθηση συναντήθηκα μαζί του για τούτη τη συνομιλία. Που έγινε, ένα μεσημέρι και ντύθηκε με ρούχα μεταμεσονύχτια, σα να είμαστε σε κάποιο μοναχικό μπαράκι, απέναντι από έναν βαριεστημένο μπάρμαν. Χωρίς καμμία εκ των προτέρων έτοιμη ερώτηση εκ μέρους μου. Πιστεύω ότι τον βρήκα σε μια στιγμή που η ψυχή του ήτανε ξεκλείδωτη.Και άφησα το μαγνητοφωνάκι απλά να γράφει, σα να μην υπήρχε ανάμεσά μας.
Όταν συναντάς ανθρώπους που την τέχνη, και εδώ συγκεκριμένα το Θέατρο, την έχουν κάνει όρο της αναπνοής για τη ζωή τους, περνάει καλά και το μυαλό σου και η ψυχή σου. Πιστεύω να νιώσετε και σεις το ίδιο διαβάζοντας την απομαγνητοφωνημένη συνομιλία μας.
Γ.Β.: Χρήστο σε ευχαριστώ που δέχτηκες να συνομιλήσουμε δημόσια …Χ.Φ.: …εγώ σε ευχαριστώ που με κάλεσες σε κάτι τέτοιο…
Γ.Β. : Τι σημαίνει για σένα συνομιλώ…
Χ.Φ.: …συνομιλώ σημαίνει εκφράζω αυτά που σκέφτομαι και νιώθω σε κάποιον άλλον ,έξω από στημένες εσωτερικές ή εξωτερικές διαδικασίες και εκφράσεις…αυθόρμητα ρε παιδί μου…επειδή μόνο έτσι μπορούμε να υπάρχουμε αυθεντικά…η συνομιλία η καθαρή μπορεί να πιάνεται, για να μην παρασυρθεί, μόνο από τις εσωτερικές μας ορμές…βέβαια όλα αυτά ισχύουν συνομιλώντας με ανθρώπους που είναι κοντά μου …δίπλα μου και όχι συνομιλώντας με αυτούς που έχω μπροστά μου …που μου τους έχουν επιβάλλει ρε παιδί μου με κάποιο τρόπο…οι «καρεκλάτοι» που λέω εγώ…εκεί έχει… γούστο η συνομιλία μαζί τους όταν κατορθώνω ιδιαίτερα να τους γίνω… έως και αρεστός….
Γ.Β.: Αλήθεια στα 57 σου νιώθεις ότι υπάρχουν πολλοί άνθρωποι δίπλα σου…;
Χ.Φ.: …Ξέρεις…υπήρχανε πάρα πολλοί…αλλά με τα χρόνια γίνεσαι πιο επιλεκτικός…θέλω ανθρώπους που να με δέχονται όπως είμαι…για αυτό που είμαι και όχι όπως θα ήθελαν να είμαι…
Γ.Β.: ..ξέρεις τι είσαι..;
Χ.Φ.: ….ναι….ένας πολύ απλός άνθρωπος …υστερικά αγχώδης …προσιτός…ευάλωτος ..που επιτρέπω στον άλλο και να με προσεγγίσει και να μπει στον δικό μου κόσμο με πολύ μεγάλη ευκολία …πράγμα βέβαια που ορισμένες φορές το έχω πληρώσει ακριβά …ευτυχής μπορώ να πω …αλλά και δυστυχής ..εξ άλλου το μέτρο της ευτυχίας μας είναι ο καιρός της θλίψης μας…εγώ αγαπώ τους θλιμμένους καιρούς μου…είναι μοναδική πηγή έμπνευσης και δημιουργίας για μένα…οι περίεργες καταστάσεις μου… όταν τις βιώνω έτσι όπως πρέπει …με σεβασμό και αποδοχή δηλαδή …. είναι αυτές που με κάνουνε πραγματικό δημιουργό απεικόνισης συναισθημάτων, κινήσεων και λόγου…
Γ.Β.: …είσαι αισιόδοξος…;
Χ.Φ.: …όχι…όχι …κι έχω πολλούς λόγους …βλέπω πολλή αδικία …πολλή αναξιοκρατία…πολλή μιζέρια…δεν μπορώ, ρε Γιώργο, να είμαι αισιόδοξος όταν βλέπω κυρίες και κυρίους…καθόλου λούμπεν… να σταματάνε το αυτοκίνητό τους δίπλα από τους κάδους του Βασιλόπουλου , στην κεντρική πλατεία… να ψάχνουν στα σκουπίδια τους…να παίρνουν κάτι …και να μπαίνουν πάλι στο αυτοκίνητο… και να φεύγουν ..με ένα συνωμοτικό ύφος απλωμένο στο πρόσωπό τους…το απελπιστικά σκληρό…και τεντωμένο… μέσα από μια κραυγάζουσα σιωπή …που τη νιώθεις να στη πετάει πάνω σου….όταν βλέπουν ότι προσπαθείς να κάνεις ότι δε τους βλέπεις…γιατί νιώθεις χωρίς να το καταλαβαίνεις ένοχος …για κάτι που δεν φταις…αλλά…
Γ.Β.:…αλήθεια ..αυτό το θάμπωμα ..το γκριζάρισμα …το μελαγχολικό της καθημερινότητας μας …βλέπεις να κρατάει για πολύ…;
Χ.Φ.:…ναι…ναι…και μου το επιβεβαιώνουν τα πρόσωπα των παιδιών στο εσπερινό επαγγελματικό Λύκειο, που διδάσκω…έχουν γεράσει πριν την ώρα τους, ρε Γιώργο…είναι κλεισμένα στον εαυτό τους …και καχύποπτα…σε σχέση με όλο αυτό που τους επιβάλλεται τελικά…
Γ.Β.: Πότε θεωρείς ένα άνθρωπο γερασμένο…ποιος είναι ο γέρος για σένα…;
Χ.Φ.: …αυτός που πια έχει σταματήσει να δημιουργεί …να σκέφτεται ..όταν έχει πάψει να είναι χρήσιμος για τον εαυτό του…ή βλέπει τη ζωή του έτσι όπως του έχει έρθει και την αποδέχεται δίχως ερωτήσεις και ερωτηματικά….που δε θωπεύει την πραγματική ζωή…
Γ.Β. …λείπουν τα αγγίγματα από τη ζωή μας …και αν όχι ..είναι κάλπικα …;
Μιλάω με έναν θεατράνθρωπο…
Χ.Φ.: …όχι…όχι …δεν είναι κάλπικά …αυτός που σε αγγίζει είτε στο μυαλό…είτε στο σώμα …είτε στη ψυχή…το έχει ανάγκη να σε αγγίξει….
Γ.Β.: Ποια νομίζεις ότι είναι η μεγαλύτερη ανάγκη σου….ας πούμε ότι σου δίνανε μια μηχανή και με ένα πάτημα ενός κουμπιού της μπορούσες να ικανοποιήσεις μια μόνο ανάγκη σου …ποια θα διάλεγες να ικανοποιούσες…
Χ.Φ.: …να βλέπω τον άλλο στο μάτια …να με βλέπει και κείνος καθαρά στα μάτια ..και να επικοινωνούμε χωρίς να λέμε κουβέντα….
Γ.Β.: …Πως τα πας με τη σιωπή …λένε ότι στο θέατρο το πιο δύσκολο πράγμα είναι οι σιωπές …και χωρίς αυτές δεν υπάρχει θεατρική πράξη…
Χ.Φ: …υπέροχα…υπέροχα…μέσα από τη σιωπή…μέσα από το βουβό βλέμμα …βγαίνουν εκείνα που δεν χωρούν σε λέξεις…η σιωπή είναι αυτή που σου φτιάχνει το άλλο σου πρόσωπο…
Γ.Β.:…ποιο είναι το άλλο σου πρόσωπο , Χρήστο..;
Χ.Φ.: ..δεν ξέρω ..δεν έχω…είμαι αυτό που είμαι…τουλάχιστον για κείνους που έχω επιλέξει για συντροφιά μου στη ζωή…
Γ.Β.: ..είσαι αυτό που είσαι…αλήθεια τι έχει κάτσει μέσα σου όλα αυτά τα χρόνια …έτσι πες μου ότι σού έρθει…να σου πω κάτι[;]…αυτή την κουβέντα θα ήθελα πραγματικά να την κάναμε σε ένα μοναχικό μπαράκι …πίνοντας …μεταμεσονύχτιες ώρες…μπροστά σε ένα βαριεστημένο μπάρμαν…αλλά τέλος πάντων…τι έχει κάτσει μέσα σου…;
Χ.Φ.: …κάποιες πίκρες ίσως ...μια απόρριψη …ή μια απαξίωση…αλλά ταυτόχρονα μια μεγάλη αγάπη …η στοργή που μου δόθηκε…μια κάποια αναγνώριση…ξέρεις σκέφτομαι τώρα ξαφνικά …άκου να δεις …τον πόλεμο που έζησα …στη Κύπρο…που είδα τον παραδιπλανό μου να σκοτώνεται… βγάζοντας ένα απλό και σιγανό «ωχ»…είκοσι ενός χρονών ήμουνα τότε …με ένα τουφέκι…να κοιτάς μόνο να μη σκοτωθείς …τίποτα άλλο…πίκρα ..Γιώργο ..και ως πατριώτης, με όλο το μπάχαλο που έγινε τότε εκεί ..και ως άνθρωπος …κρεατομηχανή Γιώργο…μας άδειασαν ένα βράδυ με μια «παντόφλα» κοντά στη Πάφο… σα να είμαστε μπάζα που κουβαλάει και αδειάζει ένα φορτηγό…το καλύτερο μου χορόδραμα το «εν πολέμω» το έκανα μέσα από όλα αυτά…από τα φλογισμένο αέρα που σου έκαιγε τη μούρη όταν αρχίσανε οι Τούρκοι και ρίχνανε ναπάλμ…κι έβλεπες ξαφνικά ό άλλος να γίνεται ξεροψημένος …έτσι ξαφνικά… εκεί που έτυχε να στεκόταν…και να μη ξέρεις γιατί πολεμάς τελικά …γιατί σε πήγαν εκεί πέρα…
Γ.Β. : …σε βλέπω αρκετά αναστατωμένο με τούτες τις θύμησες …να σε πάω αλλού …για ποιο σκοπό πολεμάς στη ζωή σου;
Χ.Φ :…δεν ξέρω…είναι σα να ρωτάς για ποιο σκοπό αναπνέω…για να ζω …για να ζω… γι’ αυτό μόνο…
Γ.Β.: …πες ότι έχεις γίνει εκατόν δέκα χρονών και έχεις ένα παιδί κοντά σου τι θα προτιμούσες …να το χαϊδέψεις ή να του μιλήσεις …;
Χ.Φ.: …πειράζει να τα κάνω και τα δύο…;
Γ.Β.:[γελώντας] ..ωραία …τι θα του έλεγες καθώς θα το χάιδευες…;
Χ.Φ :… «…Σε αγαπάω…»…
Γ.Β.: Μίλησε μου για το πώς γνώρισες το θέατρο…σε ρωτάω όπως θα σε ρωτούσα πως γνώρισες τον άνθρωπό με τον οποίο έχεις μια σχέση ζωής…καταλαβαίνεις…
Χ.Φ.:…πάντα υπήρχε η σπίθα…θυμάμαι τις πρώτες θεατρικές παραστάσεις τις έδινα στη Κάτω Ηλιούπολη…δημοτικό πήγαινα…με αυλαία μια κουρελού…το θέατρο το είδα από την αρχή σα τρόπο έκφρασης που μου πήγαινε πάρα πολύ…μου άρεσε που ο άλλος κάθεται απέναντί σου και σε βλέπει τι κάνεις ή ακούει αυτά που λες…όμως σημαντικό ρόλο έπαιξε, για όλο αυτό που έγινε και γίνεται μέσα μου σε σχέση με το θέατρο, η γνωριμία μου με την Κατίνα Παξινού το 71…για μένα ήταν κάτι το θείο…η πεμπτουσία του θεάτρου…έπαιζε τότε το «ματωμένο γάμο» του Λόρκα… στο θέατρο ,στο ΡΕΞ δίπλα στο πρώην ΣΙΝΕΑΚ…το εισιτήριο είχε 23 ολόκληρες δραχμές τότε …μια περιουσία για μένα…μάζεψα πενηνταράκι-πενηνταράκι για να πάω να τη δω …αλλά και να της μιλήσω…θράσος απροσμέτρητο δηλαδή…θεϊκή η ερμηνεία της βέβαια…τελειώνει η παράσταση … πάω στα καμαρίνια …κάποια κυρία πήγε να με διώξει ..και τότε ακούγεται η μπάσα φωνή του ονείρου μου να φωνάζει… « άστον να περάσει»…μπαίνω μέσα …και αυτή που δεν πολυκαταλάβαινα αν ήταν ζωντανή η πράγμα της φαντασίας μου …με αγκαλιάζει…παθαίνω την πλάκα της ζωής μου…και μου λέει « πρέπει να αγαπάς πάρα πολύ το θέατρο «όχι λέω …δεν αγαπάω το θέατρο …αγαπάω εσάς…»…δεν θυμάμαι τώρα τίποτα άλλο…μόνο τη στιγμή που για μένα άνοιξαν τα ουράνια όταν μου είπε… «αύριο κάνουμε πρόβα …έλα να παρακολουθήσεις »…αργότερα λοιπόν συμμετείχα σε μια ομάδα που ήθελε να φτιάξει και να τους έχει επί την επίβλεψή της μόνο αυτή, χωρίς άλλους δασκάλους γύρω τους και να τους εμποτίσει με το δικό της θεατρικό όνειρο, τη δικιά της στανισλαφική μέθοδο… ως τρόπο μέθεξης της θεατρικής πράξης…είτε για μελλοντικούς ηθοποιούς ,είτε για μελλοντικούς σκηνοθέτες, ..ήθελε να δημιουργήσει, ας πούμε, τους κλώνους της…Την ίδια περίοδο σπούδαζα ηλεκτρολόγος στη Σιβιτανίδειο που τα μαθήματα γινόντουσαν απόγευμα-βράδυ και αυτό βόλευε …γιατί λέγοντας ψέματα στους γονείς μου, ότι το πρωί μας κάνουν φροντιστήριο στην Σχολή …πήγαινα στο Εθνικό ,στην Παξινάρα μου… γιατί δεν ήθελαν να ακούσουν τίποτα για ηθοποιηλίκια…βλέπεις ήταν η εποχή που την ηθική την μετρούσαν και από το είδος της τέχνης που αγαπούσες… έτσι τα πρωινά μέχρι το μεσημέρι τα περνούσα με τη συντροφιά της Παξινού…ώρες ατέλειωτες και θεϊκές…ήμασταν όλοι μας παιδιά της …ξέρεις δεν λειτουργούσαμε σαν σχολή…ιεροπραξία θεατρική κάναμε…που δυστυχώς μη μπορώντας να πάρω αναβολή τον Γενάρη του 73 με παίρνουν φαντάρο, το Φλεβάρη …ακούω στο ραδιόφωνο την είδηση του θανάτου της…τρελάθηκα… χωρίς υπερβολή…θυμάμαι την ατάκα ενός φαντάρου στο ΚΨΜ…. « σιγά ρε Φουστέρη …πως κάνεις έτσι…ούτε ο Δομάζος να είχε πεθάνει» …έχασα τη μάνα που διάλεξα να έχω στη ζωή …τη μάνα της ψυχής μου …καταλαβαίνεις[;]…
Γ.Β.:…μου είπες για την Παξινού…ξέρω για σένα ότι έχεις συνεργαστεί και μαθητεύσει
με ….
Χ.Φ. :…δε ξέρω αν χρειάζεται να …
Γ.Β. : …τη σεμνότητα πολλοί την εκλαμβάνουν ως αδυναμία…
Χ.Φ.: …αφού επιμένεις…ήμουνα δυο χρόνια με την Παξινού…τέσσερα χρόνια δίπλα στον αξέχαστο, και μεγάλο δάσκαλο, Μίνωα Βολανάκη…ένα χρόνο σε σεμινάριο του Ευρωπαϊκού κέντρου Δελφών όπου παρουσίασα τη δουλειά μου με τρομερή αποδοχή από την Ειρήνη Παπά, τον Μάριο Πλωρίτη και τον Αλέξη Μινωτή…
Γ.Β.:…πότε άρχισες να ασχολείσαι… «επαγγελματικά» με το θέατρο;
Χ.Φ.: .. όλα αυτά τα χρόνια μάζευα μνήμες ,λόγια, κινήσεις ,πράξεις, εμπειρίες που έπρεπε να βγουν στη σκηνή …δε γινόταν αλλιώς …και από το 78 είπα πως όλα αυτά πρέπει να γίνουν ..ύλη …παραστάσεις ..και ξεκινάμε ερασιτεχνικές ομαδούλες…παίζαμε σε σπίτια…δίναμε παραστάσεις διαμορφώνοντας τη μεγάλη σαλοτραπεζαρία των παλιών σπιτιών μας, με τα μεγάλα τότε και ψηλοτάβανα δωμάτια,…σε θεατρικό χώρο …είμαστε οι πρώτοι που κάναμε ..πως λέμε «μουσική δωματίου»…ε…εμείς κάναμε «θέατρο δωματίου» [ γέλια] …δεκαετία του 70 σου λέω τώρα…πιο πολύ αυτοσχεδιάζαμε .. με περισσό θράσος…τότε είχαμε στην πόλη και «τις γιορτές της Άνοιξης»…που ήταν και η αιτία να ασχοληθώ με τα πολιτιστικά της Ηλιούπολης …
Γ.Β.:…σε αυτές τις προσπάθειες είχες πάντα επιτελικό ρόλο …σκηνοθέτη ας πούμε ;
Χ.Φ.:…ναι …τώρα που το σκέφτομαι ..ναι ..ξέρεις ο ρόλος του σκηνοθέτη στο θέατρο έχει για μένα αποκλειστικό σκοπό να μεταδώσει στον άνθρωπό που κάνει θέατρο και όχι παίζει θέατρο τη δύναμή του…
Γ.Β.: …τι δύναμη μπορεί να έχει το θέατρο πάνω μου…ας πούμε….γιατί κάποιος να μπεί σε μια θεατρική ομάδα…
Χ.Φ.: …πρώτα-πρώτα θα τον βοηθήσει να γνωρίσει τον εαυτό του ..το ποιος είναι …μια που τον φέρνει αντιμέτωπο με την εσωτερικότητα του στην προσπάθεια να ενδυθεί ένα άλλο πρόσωπο που πρέπει να υποκριθεί ότι είναι …η υποκριτική είναι η πεμπτουσία των τεχνών για μένα…θα τον μάθει να είναι ειλικρινής και με τον εαυτό του και με τους άλλους…θα τον βοηθήσει μέσα από τις θεατρικές διαδικασίες να μάθει να δουλεύει ομαδικά …και με συνέπεια …στο θεατρικό εργαστήρι της Ηλιούπολης …αυτό κάναμε ….το σημαντικό δεν ήταν μια παράσταση μπροστά στο κοινό …αλλά ό,τι είχε προηγηθεί για να φτάσουμε μέχρι την παράσταση που ήταν το αποτέλεσμα…ήταν το λεγόμενο θεατρικό παιχνίδι που κάναμε…που για μένα είναι ό,τι πιο πολύτιμο υπάρχει στο θέατρο…και όχι το θεατρικό παιχνίδι της «μοδός» θα πω εγώ…που γίνεται σήμερα πια από τους πάντες τελικά…χωρίς πραγματικά να ξέρουν τι πραγματικά είναι και παίρνουν κόσμο και κοσμάκη στο «λαιμό» τους…στο θεατρικό εργαστήρι λειτουργούσαμε αυτοθεραπευτικά …
Γ.Β.: …για μένα το υλικό του θεάτρου είναι τα συναισθήματα και το όπλο του θεάτρου είναι η έκφραση αυτών των συναισθημάτων…και είπες ότι ένας νέος που θα ασχοληθεί με το θέατρο θα μπορεί να αποκτήσει ικανότητες αυτογνωσίας , οργάνωσης , συντονισμού , επικοινωνίας…αλλά… για πες μου… πρέπει να υπάρχει αυτή η «σπίθα» που είπες εσύ για να ασχοληθεί με το θέατρο…πρέπει να έχει ταλέντο…και αυτό που λέμε ταλέντο… υπάρχει ή δημιουργείται ;
Χ.Φ.: …όλοι μας έχουμε σκόρπιες σπιθούλες - ταλέντα για πολλά πράγματα …πρέπει να τις αναγνωρίσουμε κατ αρχή και μετά να βοηθηθούμε να ενώσουμε όλες αυτές τις σπιθούλες και με τον αέρα της ψυχής μας για να γίνουνε φωτιά….
Γ.Β. : …ο ηθοποιός ποιεί ήθος σήμερα ;
Χ.Φ..: …Λίγοι μα πάρα πολύ λίγοι …και φταίει η τηλεόραση…τα περιοδικά …οι μεσημεριανές εκπομπές με τους ηθοποιούς μαϊντανούς…όλο αυτό το life style …ρωτάς το… σούργελο… τι είναι και σου λέει… μοντέλο ή τραγουδίστρια ή ηθοποιός…δεν θα ξεχάσω μια ατάκα που ακούστηκε στα καλλιστεία του Αντένα…κάποτε που η παρουσιάστρια ρώτησε μια υποψήφια μοντέλα τι θέλεις να γίνεις αν δεν πετύχεις στο χώρο του μόντελινγκ… « θα να γίνω ποιήτρια»… απάντησε η βαμμένη ξανθιά… [ γέλια πολλά]
Γ.Β. Τι σου αρέσει να αγαπάς ή να γοητεύεσαι ;
Χ.Φ.: ..και τα δύο…
Γ.Β.: ..σου κάνω αυτή την ερώτηση… γιατί το να γοητεύεσαι από κάτι έχει, ή δημιουργείς εσύ, και το παραμύθι του …η αγάπη ακουμπάει σε κάποια μορφής πραγματικότητα ..η γοητεία φτιάχνεται με το υλικό των ονείρων σου …από ένα υλικό που φτιάχνεται από σένα και το προσαρμόζεις στον άλλο…μιλάς για την γοητεία που σου προκαλούν οι άνθρωποι…
Χ.Φ.:. …μα αγαπώ τους ανθρώπους …δεν μπορεί να σε γοητεύσει κάτι αν δεν είναι έτσι φτιαγμένο ώστε να μπορείς και να το αγαπήσεις…
Γ.Β.:…αν είχες απέναντί σου έναν βασανιστή…;
Χ.Φ.:…θα ήθελα να τον πλησιάσω …για να τον ψάξω…δεν έγινε βασανιστής έτσι, επειδή μια μέρα ξύπνησε και είπε …από δω και πέρα θα είμαι βασανιστής…κάτι συνέβη, κάτι προηγήθηκε , το ψάξιμο της αιτίας κι αυτό δεν είναι γοητεία;
Γ.Β.: ..ψάχνεις τους ανθρώπους …κι αν το κάνεις είναι καλό αυτό…;
Χ.Φ.: …ναι …τους ψάχνω…αυτούς βέβαια που με ενδιαφέρουν…βέβαια τους ψάχνω μέχρι εκεί που παίρνει…δεν τους «ξεβρακώνω» τη ψυχή και το μυαλό …γιατί αυτό είναι τελικά φασιστικό…εγωιστικό…και κάνει κακό στην επαφή…δημιουργεί αντιστάσεις…αιτία πολέμου…ανταγωνισμούς…το «ξεβράκωμα» που ανέφερα προϋποθέτει υποψίες και η υποψία δεν είναι βάση καθαρής σχέσης …
Γ.Β.: Τέχνη για όλους ή μόνο για κείνους που γνωρίζουν …ακριβό ή φτηνό εισιτήριο στο θέατρο…πολυσυζητημένα ερωτήματα ..αλλά πες μου την άποψή σου….
Χ.Φ.: …η τέχνη πρέπει να είναι προσιτή σε όλους…πρέπει νανα υπάρχουν όλες εκείνες οι δομές που να κάνουν την πρόσβαση εφικτή σε όλους …για οποιαδήποτε μορφή τέχνης …ειδικά στο θέατρο που είναι κάτι ζωντανό …γίνεται εκείνη τη στιγμή …γίνεται τώρα …δεν είναι ένας πίνακας που ο ζωγράφος συνδιαλέγεται μονάχος εκείνος και ο καμβάς του…το θέατρο είναι on line ξεγύμνωμα …και για τούτο…
Γ.Β.:…θα διαβάσει ο νέος που θέλει να μετέχει σε μια θεατρική ομάδα για ξεγύμνωμα ψυχής …και ίσως φοβηθεί…
Χ.Φ.: …καλά θα κάνει …πρέπει να φοβηθεί…αν ξεπεράσεις όμως το φόβο της προσωπικής εξομολόγησης …σου ανοίγονται οι ωκεανοί, που περιμένουν χαμογελώντας, για το μεγάλο σου ταξίδι…
Γ.Β.: …εσύ τι φοβάσαι…;
Χ.Φ.:…τι φοβάμαι…φοβάμαι «αυτά που έγιναν, γίνονται και θα γίνουν για μένα χωρίς εμένα και μερικές φορές παρόντος κι εμένα»….όμως να σου πω τι μου βγήκε τώρα …η πιο βαριά εικόνα, που κουβαλάω μέσα μου ως φόβο, είναι η εικόνα ενός παιδιού που δακρύζει και κλαίει…δε μπορείς να φανταστείς πως με αποσυντονίζει…πως με τρομάζει …πως …πως…πως…και δυστυχώς βλέπω πολλά παιδιά να κλαίνε σήμερα..
Γ.Β.: ….έχεις παιδιά στη ζωή σου…παντρεύτηκες…;
Χ.Φ.:.. γάμος ίσον παιδιά, ίσον οικογένεια…και δεν ήθελα να κάνω παιδιά ..επειδή πολύ τα αγαπάω…δεν είναι δικαιολογία….έχω δει καθημερινά και βλέπω τρομερά πράγματα να συμβαίνουν σ’ αυτά…. θα ήμουνα εγώ ικανός ως πατέρας να μην τα κάνω ή να μη συμμετέχω κι εγώ σ’ αυτά[;]…δεν μπορώ να πω σίγουρα…
Γ.Β.: Μίλησες για δομές που πρέπει να υπάρχουν για να λειτουργήσουν την τέχνη ως ενιαίο σύνολο. Εσύ έζησες κάποια δομή ανάλογη στο Δήμο, λειτούργησες κατά κοινή ομολογία επιτυχημένα το Θεατρικό Εργαστήρι του Πολιτιστικού Κέντρου…αλλά με την ανάληψη της διοίκησης του Κέντρου από την κα. Βλάχου …όταν εκλέχτηκε Δήμαρχος ο κ.Αναγνώστου...γίναμε και μάρτυρες και της …βροντερής παραίτησης σου…τι έγινε…;
Χ.Φ.: Μου ζητήθηκε και δημιούργησα το Θεατρικό Εργαστήρι από το 92, συνέπεσε με την ανάληψη της Δημαρχίας από τον Γεωργάκη…που ήξερε τις ανάλογες δραστηριότητες μου με το θέατρο στο χώρο των σχολείων και μου ανέθεσε εν λευκώ…και αυτό ήταν το πολύ σημαντικό …την από τη αρχή διαμόρφωση, ανάδειξη και λειτουργία του Θεατρικού Εργαστηρίου…ξεκίνησα με δεκατρία παιδιά… και με πάρα πολλή κούραση , ξενύχτια, τρέξιμο, άγχος, αγωνίες, δουλειά φτιάξαμε ένα εργαστήριο για το οποίο μιλούσε όλη η Ελλάδα…ήταν το μοναδικό στην Ελλάδα που είχε ταυτότητα σπουδαστή …με τις ατέλειες σε πολλά θέατρα και δωρεάν είσοδο στο φεστιβάλ Αθηνών…ήτανε το πρώτο σε επιτυχίες σε εισαγωγή των σπουδαστών του σε Δραματικές σχολές…παρακολούθησαν σε αυτό μαθήματα από το παιδάκι που είχε προβλήματα λόγου, μέχρι την κυρία από την Πεύκη που μου ήρθε, γιατί της διέγνωσαν καρκίνο…και χρειαζόταν «δραματοθεραπεία». Όλο αυτό το θεωρώ επιτυχία τεράστια…ήμουνα για δεκαέξι χρόνια κάθε μέρα στο Πολιτιστικό Κέντρο για την προετοιμασία και την οργάνωση των μαθημάτων και κάθε Σάββατο, που γινόντουσαν τα μαθήματα στο Θεατρικό Εργαστήρι, από τις οκτώ το πρωί μέχρι τις έξι το απόγευμα …με αμοιβή το «αστρονομικό» ποσό των 400 ευρώ το μήνα…[ μού ήρθε και περαίωση τώρα γι αυτό το φοβερό ποσό ]… κι έρχομαι στην παραίτηση μου την βροντερή που είπες…που ως αιτία είχε την ανερυθρίαστη, που λες και συ, προσωπική απαξίωση που δέχτηκα εγώ προσωπικά …αλλά και το όλο δημιούργημα…που είχε γίνει κτήμα πια και μεράκι όλων των ανθρώπων που το είχαμε αγκαλιάσει…δέχτηκε που λες απροκάλυπτη απαξίωση από μια όμορφη κοπέλα, ενδεδυμένη με δημοτική εξουσία … που το Πολιτιστικό Κέντρο και συνεπώς και το θεατρικό εργαστήρι το έβλεπε μόνο ως παραγωγή δημοσίων σχέσεων με ένα χώρο που ποτέ της δεν είχε πραγματική επαφή… όπως και ή ίδια μου είχε πει ότι ποτέ της δεν είχε δει μια παράστασή μας…Τι θυμήθηκα τώρα.. θα σου πω το διάλογο της πρώτης μας επαφής, του πρώτου μας καλημέρα : « νιώθω ,λέω εγώ δίνοντας της το χέρι μου για να τη χαιρετήσω, πολύ ωραία που, εσύ, μια νέα γυναίκα αναλαμβάνει πρόεδρος του πολιτιστικού» και μου απαντάει «είθισται ..στην πρόεδρο να μιλούν στον πληθυντικό»…καταλαβαίνεις [ ;] …έδινε προσκλήσεις και «διαφήμιζε» τις παραστάσεις μας μία μέρα πριν παρουσιαστούν, με αποτέλεσμα να δίνονται οι παραστάσεις σε άδειες θέσεις…για να μας ρεζιλέψει δήθεν;…ζητούσα μόλις 600 ευρώ από τον προϋπολογισμό για τα σκηνικά… και δεν είχε λέει να μας τα δώσει….έτσι κουβαλούσαμε έπιπλα για σκηνικά από τα σπίτια μας, είπε ανακρίβειες και έριξε όση λάσπη διέθετε για μένα, μέχρι ότι το θεατρικό εργαστήρι το είχα κάνει… μια κλειστή ομάδα και δεν άφηνα κανέναν να μπει ακόμα και να παρακολουθήσει πρόβα… τώρα πως από τη μια να λέει αυτά και από την άλλη να έχουν παρακολουθήσει τα μαθήματα… 884 άτομα… μόνο αυτή ξέρει… δε θέλω να πω πολλά για όλο αυτό…ας το κλείσουμε το θέμα …με θυμώνει και με πληγώνει ακόμα….
Γ.Β.: Τον τελευταίο καιρό αναδείχθηκαν πολλές θεατρικές ομάδες στη πόλη …με ενδιαφέρουσες θεατρικές προτάσεις…πως νομίζεις ότι όλο αυτό το αυθόρμητο και το ερασιτεχνικό, που για αυτό το λόγο είναι και σημαντικό , πως μπορεί να πλαισιωθεί, να αναδειχτεί , να πλουτίσει, να ενεργοποιήσει…ποια είναι η δομή που πρέπει να διαμορφωθεί, που θα το αγκαλιάσει εκ μέρους της Διοίκησης του Δήμου ;
Χ.Φ.: …είναι πολύ σημαντικό που αυτές οι ομάδες υπάρχουν πια στην πόλη …η κάθε μια βάζει και το δικό της λιθαράκι στα πολιτιστικά πράγματα της πόλης …αλλά γιατί έγιναν όλες αυτές οι ομάδες [;]...μήπως επειδή είχαν σιχαθεί το καπέλωμα το καπέλωμα από κάποιους από τα πάνω[;;;]… ήρθε ως αναγκαιότητα η παρουσία τους…η δικιά μας ομάδα η Θ.Ε.Σ.Η έγινε από αναγκαιότητα ανθρώπων που έχουν μεράκι…το ίδιο μεράκι υπάρχει και στις άλλες ανάλογες θεατρικές ομάδες ..με τις οποίες έχουμε μια πολύ καλή επαφή…
Γ.Β.: ..τι προβλήματα έχει να λύσει μια θεατρική ομάδα στην προσπάθειά της να παρουσιάσει το συλλογικό της όνειρο και στόχο…
Χ.Φ.:…κατά αρχή δεν έχουμε ένα χώρο για να κάνουμε τις πρόβες μας …πρέπει να παρακαλάς το κάθε Διευθυντή σχολείου να σου δώσει την αίθουσα εκδηλώσεων που έχει το σχολείο του…η σκηνή του Δημοτικού Θεάτρου δεν δίνεται σε κανέναν για την προετοιμασία μιας δουλειάς…για να κλείσουμε την παράσταση μας σε αυτό πληρώνουμε 150 ευρώ…κάποια από αυτά είναι και χωρίς απόδειξη στο φύλακα που είναι υπάλληλος του Δήμου…δεν έχουμε έσοδα από πουθενά ..τα έξοδα της κάθε παράστασης τα αναλαμβάνουμε εμείς ..δίνει ο καθένας μας ότι μπορεί …δεν έχουμε πάρει καμιά επιχορήγηση…συντηρούμαστε από την τρέλα μας και το πάθος μας για αυτό που θέλουμε να κάνουμε…δηλαδή να έχουμε μια θεατρική πρόταση που να μπορεί να φανερώνεται ανεξάρτητα από τον χώρο που θα την φιλοξενήσει …το «ΥΠΑΡΧΕΙ ΛΟΓΟΣ», η πρώτη μας παράσταση, μπορεί να φιλοξενηθεί ακόμα και σε μια καφετέρια…ή σε κάποιο πεζοδρόμιο…αλλά δεν είναι εύκολο…χρειάζονται κάποια χρήματα για να καλύψουμε πρακτικές ανάγκες….να μεταφερθούν ας πούμε τα σκηνικά ..το λιγότερο από αυτά που πρέπει να γίνουν σου λέω…και να σου πω ότι στην Ηλιούπολη υπήρχαν χώροι για να στηρίξουν τέτοια συλλογικά όνειρα …υπήρχε το Σινέ Λίλα [ που είχε λειτουργήσει ω θέατρο επί Κιντή] και το Σινέ Ηλιούπολη που έγιναν… Σούπερ Μάρκετ…το my Μarket και ο Βασιλόπουλος…αυτά ήταν φτιαγμένα σαν κινηματοθέατρα…αλλά δεν υπήρξε ποτέ, από την εκάστοτε δημοτική αρχή, πολιτική διαχείριση της πόλης και του πολιτισμού, που μπορεί να παράξει, με ορίζοντα δεκαετιών…αυτό είναι …το μπροστά για κάποιους είχε ορίζοντα τετραετίας …και αν….αλλά και τώρα ..υπάρχει χώρος έτοιμος στο βουνό…να πάμε να στον δείξω αν θέλεις… που μπορεί να δημιουργηθεί, με μια πραγματικά οικολογική κατασκευή, με σεβασμό δεμένη με το περιβάλλον του βουνού μας, θεατρικός χώρος που να έχει τη δυνατότητα να φιλοξενήσει πολλά δρώμενα μέχρι κι αυτό το κακόμοιρο το φεστιβάλ Ηλιούπολης [ που αν το αναλάβουν κάποιοι από τους πολλούς ανθρώπους που διαθέτει η πόλη μας και ξεφύγει από τη λογική του «κονέ» και του δικού μας του κολλητού, που «πρέπει μωρέ να τον βοηθήσουμε», θα μπορεί να πετάξει πραγματικά]
Γ.Β.: …ασφαλίτικη ερώτηση… κ. Φουστέρη ανήκετε σε αυτό που λέμε προοδευτικό χώρο ή...;
Χ.Φ.: …αγαπητέ μου κ. ασφαλίτη…εκείνο που μπορώ να σας πω …και σας παρακαλώ πιστέψτε με …εκτιμώ ανθρώπους και όχι παρατάξεις…ή κόμματα…έχουμε μπερδέψει τα μπούτια μας… τώρα πια… με το ποιος είναι προοδευτικός και ποιος συντηρητικός…άσε που σιχαίνομαι τον τρόπο που… η όποια παράταξη…επειδή εκτιμάς ανθρώπους της ..σε χαρακτηρίζει δικό της…τι σημαίνει αυτός είναι δικός μου…απαξιώνει τελικά τον άνθρωπο στον οποίο απευθύνεται αυτός ο «ιδιοκτησιακός» λόγος…
Γ.Β.: Τι ετοιμάζετε να μας παρουσιάσετε τον επόμενο καιρό…;
Χ.Φ.: …θα σου πω …και το λέω για να κατοχυρώσω την ιδέα …μην μου την κλέψει κανένας άλλος [ γέλια]…τώρα το καλοκαίρι πήρα την «Δεσποινίδα Μαργαρίτα» του Ρομπέρτο Ατάϋντε, την έβαλα κάτω, την… εκσυγχρόνισα ας πούμε , αλλά με απόλυτο σεβασμό προς το αρχικό κείμενο ..όπου η πλατεία του θεάτρου γίνεται η αίθουσα διδασκαλίας της…μπαίνει η Δεσποινίδα Μαργαρίτα , όπου είναι μια παρανοϊκή ..παρανοϊκή;;;;…μια τρελή…τρελή;;; μια προοδευτική…προοδευτική;;;…μια συντηρούκλα του κερατά…; μια δασκάλα, που έχει να κάνει με την εξουσία ;;; Την Δεσποινίδα Μαργαρίτα την είχε ανεβάσει με τεράστια επιτυχία η Λαμπέτη… στην «δική μου» Μαργαρίτα δεν υπάρχει η ηθοποιός που ανεβαίνει πάνω στη σκηνή και ερμηνεύει το ρόλο της …είναι μια δασκάλα που έρχεται στους μαθητές της …βλέπε θεατές στη πλατεία και …κάνει το μάθημά της…πράγμα βέβαια πολύ δύσκολο να υποστηριχτεί από ηθοποιό …γιατί χρειάζεται να έχει την ζωντανή ατάκα…έχω την Έφη την Αναστοπούλου , που είχε παρουσιάσει παλιά στο θεατρικό εργαστήρι ένα απόσπασμα από την παράσταση, σε ένα αφιέρωμα που είχαμε κάνει για την Έλλη Λαμπέτη… και ξέροντας πολύ καλά τι λέω…σε πολλές στιγμές η Έφη είχε ξεπεράσει σε ερμηνεία και την Λαμπέτη…μακάρι να θελήσει να πάρουμε μαζί αυτό το ρίσκο…ο Ρομπέρτο Ατάϋντε είναι ένας βραζιλιάνος που τον είχανε διώξει από όλα τα σχολεία της Βραζιλίας όταν ήταν πιτσιρικάς για τις ιδέες του…. και το έγραψε στα είκοσι τρία του, με καριέρα συγγραφέα στη Νέα Υόρκη…
Γ.Β: …τελειώνοντας Χρήστο μου αυτή τη κουβέντα …θέλω να σου πω ότι εγώ νιώθω ότι οι άνθρωποι έχουν κάποιες μυστικές συμφωνίες κάνει με κάποιους ανθρώπους και η συνάντησή τους μπορεί να αργήσει , αλλά μια κάποια στιγμή γίνεται…θέλω να πω πως μεταξύ μας δεν υπήρχε, χρόνια τώρα, τίποτα παραπάνω από ένα ζεστό γεια , αλλά σε είχα ως ένα δικό μου άνθρωπο …δε ξέρω αν καταλαβαίνεις…δικός μου άνθρωπος… θέλω να σου πω… είναι ο άνθρωπος που μπορεί με την παρουσία του, την ενέργεια του τη δράση του να στηρίζει το χαμόγελο μου.
Σε ευχαριστώ για την κουβέντα που έγινε χωρίς πρωτόκολλο και συγγνώμη αν σε κούρασα…
Χ.Φ.: …ξέρω πολύ καλά τι εννοείς …σε ευχαριστώ που μου έβγαλες πράματα σε κοινή θέα …είναι πραγματικά όμορφο να κουβεντιάζει κανείς μαζί σου…
Ο Χρήστος μου έστειλε ένα e-mail με όλη τη δουλειά, που έγινε επί των ημερών του, στο Θεατρικό Εργαστήρι. Δεν το συμπεριέλαβα πρώτα γιατί είναι γνωστή στη πόλη και δεύτερο θα γινόταν ακόμα πιο μεγάλο το κείμενο ...και ο Σαϊτάς φωνάζει...
