Στη μνήμη της Έλλης Παππά
Ο Οκτώβρης σηματοδοτούσε, σε όλη μου τη ζωή απ’ όσο θυμάμαι, μ ια νέα αρχή, ένα νέο ξεκίνημα ή και το τέλος ενός κύκλου. Από την άλλη, δεν έχουμε μια θεωρία γραμμικού χρόνου ή τέλειου κύκλου. Πάντοτε προσπαθούσαμε να διαρρήξουμε τα δεσμά κάθε είδους κύκλου. Η αλήθεια είναι πως κανένας κύκλος δεν αφήνει περιθώριο διαφυγής. Η τελειότητα του κύκλου δεν αφήνει χώρο για το άπειρο, για τη φαντασία, για τη δράση.
Κάθε φορά που ανοίγαμε μια ρωγμή στον κύκλο και βγαίναμε απ’ αυτόν χαιρόμασταν την άγρια και λεύτερη ζωή. Νοιώθαμε όμως συχνά και την ανάγκη επιστροφής στον κύκλο από τη ρωγμή που ανοίγαμε. Παράξενα πράγματα! Δεν θέλαμε να ξεκόβουμε οριστικά από τον κύκλο της συλλογικά βιωμένης εμπειρίας. Επιστρέφαμε, λοιπόν, κουβαλώντας μαζί μας κι ένα μικρό μερίδιο γνώσης και εικόνων στο απόθεμα αυτό. Και ξανά πάλι από την αρχή. Ο κύκλος κάποτε αρχίζει να βαραίνει πάνω μας κι έτσι ξανανοίγουμε τη μυστική αυτή ρωγμή και βγαίνουμε πάλι στο ξέφωτο της φαντασίας και της δράσης.
Οι «φύλακες» του κύκλου προσπαθούν, εκπαιδευμένοι για το σκοπό αυτό, να λειαίνουν τον κύκλο, να κλείνουν τις ρωγμές, να ισιώνουν τις άκρες και τις αιχμές του κύκλου, να κρατούν σε ίση απόσταση τις ακτίνες. Κρατούν έτσι απομονωμένες και αδύναμες τις όποιες φωνές επιθυμούν να συναρθρωθούν σε ένα διαφορετικό όλον.
Οι «φύλακες» όμως είμαστε, πολλές φορές, εμείς. Διαθέτουμε, λόγω της έξωθεν επιβολής, τα εσωτερικά μας «φρένα». Αυτά μας «προστατεύουν» από το «άγνωστο» και μας κατατάσσουν σε «πίνακες δεδομένων». Μπορούμε όμως να βάλουμε «φωτιά στα φρένα» και να ακούσουμε τη φωνή εκείνου του ποιητή που βγήκε έξω από τους κύκλους μια για πάντα: «Αντισταθείτε σ’ αυτόν που χτίζει ένα μικρό σπιτάκι και λέει: "καλά είμαι εδώ"» (Μιχάλης Κατσαρός).
Θανάσης Τσακίρης
http://tsakiris.snn.gr http://tsakthan.blogspot.com
http://tsakthan.wordpress.com
http://antiracistes.wordpress.com
http://homoecologicus.wordpress.com
http://leftypedia.wordpress.com
http://greekunions.wordpress.com
http://femininmasculin.wordpress.com
http://ilioupoli.wordpress.com
Μέσα στα άγρια δάση
Στίχοι: Γιάννης Αγγελάκας
Μουσική: Νίκος Βελιώτης
Πρώτη εκτέλεση: Γιάννης Αγγελάκας
Δεν είμαι πέτρα όμως μπορώ σαν πέτρα να κυλάω
Δεν είμαι σκόνη όμως μπορώ σαν σκόνη να σκορπάω
Δεν είμαι ήλιος ούτε φως μα θέλει μέσα μου ο ρυθμός...
...να φεύγω να γυρνάω
Δεν είμαι δάκρυ όμως μπορώ σαν δάκρυ να κυλάω
Δεν είμαι στάχτη όμως μπορώ σαν στάχτη να σκορπάω
Δεν είμαι ήλιος ούτε φως μα θέλει μέσα μου ο ρυθμός...
...να φεύγω να γυρνάω
Χάι Χάι Χάι
Την μοναξιά μου ακολουθώ μέσα στα άγρια δάση
Χάι Χάι Χάι
Μα ο λύκος που έχω στην καρδιά δεν λέει να χορτάσει
Χέι Χέι Χέι
Δεν την αντέχει η σκέψη μου την τρέλα που με καίει
Χέι Χέι Χέι
Μα αν την ακούει να τραγουδά μαζί της σιγοκλαίει.
TO BHMA
Πέθανε η αγωνίστρια, συγγραφέας και δημοσιογράφος Ελλη Παππά
Αθήνα - Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2009 Την τελευταία της πνοή άφησε τα ξημερώματα η Έλλη Παππά, σε ηλικία 89 ετών. Η κηδεία της θα είναι πολιτική και θα γίνει στο Γ΄ Νεκροταφείο, όπου εκεί και θα ταφεί, δίπλα στον σύντροφο της ζωής της, Νίκο Μπελογιάννη.
Η Έλλη Ιωαννίδη της ιστορίας, η Έλλη Παππά, δημοσιογράφος και συγγραφέας, η μαχήτρια της Αριστεράς, αντιπροσωπεύει έναν ολόκληρο κόσμο που «βούτηξε βαθιά στα νερά» του 20ου αιώνα.
Αποχαιρέτησε τον αιώνα της, για να συναντήσει τον 21ο, με την ίδια κριτική συγκροτημένη σκέψη που την χαρακτήριζε και την διαφοροποιούσε από πολλούς της γενιάς της. Στόχος της , όπως η ίδια έλεγε, «η κάθαρση της μαρξιστικής σκέψης από τις σταλινικές στρεβλώσεις».
Πραγματοποίησε μελέτες για την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, όπως «Ο Πλάτωνας στην εποχή μας» και η «Σπουδή στο θέμα της Ελευθερίας - Η έννοια της ελευθερίας στον προσωκρατικό υλισμό», και μελέτες για τον μαρξισμό και τον λενινισμό, όπως ο «Μύθος και ιδεολογία στη ρωσική επανάσταση -οδοιπορικό από το ρωσικό αγροτικό λαϊκισμό στο λαϊκισμό του Στάλιν» και «Ο Λένιν χωρίς λογοκρισία και εκτός μαυσωλείου».
Οι μαρτυρίες της σε χειρόγραφα από τη φυλακή, διηγήματα και θεατρικά που επίσης έγραψε έγκλειστη στις φυλακές Αβέρωφ πάνω από μια δεκαετία, δημοσιευμένα και αδημοσίευτα άρθρα της στον παράνομο Τύπο του ΚΚΕ, στις εφημερίδες και στα περιοδικά της μεταπολίτευσης όπου εργάστηκε, αναδεικνύουν το
ανήσυχο πνεύμα της.
Ο μύθος της προσωπικής της ιστορίας ξεκίνησε από πολύ νωρίς. Γεννήθηκε στη Σμύρνη το 1920. Μεγάλωσε στον Πειραιά, τέλειωσε το γυμνάσιο της Κοκκινιάς, σπούδασε φιλοσοφία και νομικά στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και στην Γαλλική Ακαδημία της Αθήνας.
«Γεννήθηκα στην Σμύρνη, παραμονή της καταστροφής, πέμπτο παιδί, αθέλητο και παραπεταμένο», γράφει αυτοβιογραφούμενη. «Η μάνα μου αρνήθηκε να με θρέψει», δήλωσε. «Δεν ήμουν παιδί, ήμουν άλλο πράμα και με πέταξε. Επέζησα χάρη στη μεγαλύτερη αδελφή της μητέρας μου. Η καταστροφή έφερε την οικογένεια στον Πειραιά. Την υγεία μου την ανέλαβε η θάλασσα του Πειραιά και την αγωγή μου τα αλητάκια του Πειραιά. Όλα έδειχναν ότι η προλεταριακή μου συνείδηση ήταν εξασφαλισμένη. Τότε μπήκαν στη ζωή μου τα μεγαλύτερα παιδιά της οικογένειας, ο Γιώργος, που έγινε ασυρματιστής, και ο «άγγελος της ζωής μου», η Διδώ (Σωτηρίου), που ζούσε με την πλούσια αντιδραστική θεία, αδελφή του πατέρα μας.
Από τη σκληρή δουλειά του ο Γιώργος, από μια έμφυτη συνείδηση η Διδώ, από κοντά κι η μάνα μας, είχαν γίνει και οι τρεις κομμουνιστές».
Η Ελλη Παππά ήταν ήδη από τα γυμνασιακά της χρόνια οργανωμένη σε αντιδικτατορική ομάδα και μετά, στην κατοχή, προσχώρησε στο ΕΑΜ και στο Κ.Κ.Ε.
Διέτρεξε όλo τον εμφύλιο και έως τη σύλληψή της, το 1950, δούλεψε για τα παράνομα έντυπα, σε στενή συνεργασία με διαπρεπείς αριστερούς διανοούμενους και κυρίως, στους παράνομους μηχανισμούς του Κ.Κ.Ε.
Καταδικάστηκε κι εκείνη σε θάνατο, στη δίκη Μπελογιάννη, αλλά η ποινή της δεν εκτελέστηκε, γιατί ο γιος που απέκτησε από τον Νίκο Μπελογιάννη, και που είχε στο μεταξύ γεννηθεί στη φυλακή, ήταν μόλις επτά μηνών.
«Απελευθέρωση, Δεκεμβριανά, προσπάθειες ανασυγκρότησης της Αριστεράς και της Δημοκρατίας, οι πρώτες εκλογές, ο ερχομός του Μπελογιάννη και του μεγάλου έρωτα», έγραψε η ίδια.
Αποφυλακίστηκε από τις φυλακές Αβέρωφ το 1963, δούλεψε στη σύνταξη της «Δημοκρατικής Αλλαγής» και σε τέσσερα χρόνια η απριλιανή χούντα την εξόρισε στη Γυάρο. Αποφυλακίστηκε σε ενάμιση χρόνο, γιατί είχε αρρωστήσει σοβαρά. Η Σοβιετική Ένωση την προσκαλεί να τη φιλοξενήσει με τον γιο της, αλλά η ίδια
αρνείται γιατί είχε διαφωνήσει με την εισβολή των στρατιωτικών τανκς στην, τότε, Τσεχοσλοβακία.
Μέχρι την πτώση της δικτατορίας δεν εργάστηκε σε εφημερίδες της εποχής, αλλά σε εγκυκλοπαίδειες και περιοδικά και αργότερα στην εφημερίδα «Μακεδονία», με ψευδώνυμο.
Στη μεταπολίτευση, η Έλλη Παππά συνοψίζει την επανασύνδεσή της με το ΚΚΕ, ως εξής: «η επανένωση της Αριστεράς ξεκίνησε με καλούς οιωνούς και είχε οικτρό τέλος. Απεχώρησα από το ΚΚΕ, πράγμα που και η ηγεσία του επιθυμούσε».
Επαγγελματικά δούλεψε στις εφημερίδες «Έθνος», «Μακεδονία» και στο περιοδικό «Γυναίκα» έως το 1990, οπότε και αφιερώθηκε αποκλειστικά στο συγγραφικό της έργο. Τα τελευταία πολιτικά βιβλία της είναι «Αποχαιρετισμός στον αιώνα μου» (εκδόσεις Κέδρος) και «Μακιαβέλι ή Μαρξ» (εκδόσεις Αγρα), κυκλοφόρησαν το 2006.
Το αρχείο της Έλλης Παππά φυλάσσεται στο Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο (Ε.Λ.Ι.Α).
http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artId=296135&dt=27/10/2009
