Σεκάνς
Σκέψεις για σκηνές από ταινία «Προσεχώς»

2 Σεπτεμβρίου 2008

Η Κινηματογραφική Λέσχη Ηλιούπολης παρουσιάζει την ταινία

Ακίνητες ζωές (Sānxiá hặorén)
του Τζία Ζανγκ Κε (ΚΙΝΑ, 2006, έγχρωμη, 111΄)

Τρίτη, 2 Σεπτεμβρίου 2008 στις 8:30 και 10.30 μμ

Δημοτικός Κινηματογράφος Ηλιούπολης Μελίνα Μερκούρη

Λ. Ειρήνης 50 Ηλιούπολη (λεωφ. 237 για Άνω Ηλιούπολη από Ακαδημίας)

Ο σκηνοθέτης Τζία Ζανγκ Κι γεννήθηκε το 1970 στην κινεζική πόλη Φενγιάνγκ. Θεωρείται ηγετική φυσιογνωμία του κινεζικού κινηματογραφικού κινήματος της «Έκτης Γενιάς». Σπούδασε στην ξακουστή Κινηματογραφική Σχολή του Πεκίνου. Στη διάρκεια της φοίτησής του στη σχολή σκηνοθέτησε το 1995 την πρώτη του ταινία, τη μικρού μήκους Xiao Shan Going Home που κέρδισε το πρώτο βραβείο του Ανεξάρτητου Φεστιβάλ Μικρού Μήκους Ταινιών και Βίντεο του Χονγκ-Κονγκ (1997). Αργότερα έκανε την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία Xiao Wu που έγινε μεγάλη διεθνής επιτυχία και συνδέθηκε με τον κινηματογραφικό οίκο του μεγάλου Ιάπωνα σκηνοθέτη Τακέσι Κιτάνο.

Βασισμένος στην επιτυχία αυτή έκανε γρήγορα και ποιοτικά βήματα γυρίζοντας και κάνοντας διεθνείς επιτυχίες του ανεξάρτητου σινεμά: Platform (2000), Unknown Pleasures (2002) and The World (2004, έργο υποψήφιο για το Χρυσό Λέοντα του φεστιβάλ της Βενετίας). Με τις Ακίνητες Ζωές πήρε το Χρυσό Λέοντα τελικά. Όσον αφορά τη διανομή στην Κίνα, αντιμετωπίζει εμπόδια. Δεν του τις απαγορεύει η επίσημη λογοκρισία αλλά δύσκολα βρίσκει αίθουσες. Ειδικά η ταινία The World βρήκε τον μπελά της γιατί έδειχνε τα πάρκα του Γκαουντί στη Βαρκελώνη και ασκούσε κριτική στην «κινέζικη παγκοσμιοποίηση».

Οι ταινίες του ασχολούνται με την αποξένωση της νεολαίας, την ιστορία της σύγχρονης Κίνας και την παγκοσμιοποίηση. Ως μέλος της «Έκτης Γενιάς» μιλά για ένα είδος «αυθεντικής» Κίνας και χρησιμοποιεί το μοτίβο της αποξένωσης και του αποπροσανατολισμού πετώντας το κατάμουτρα στους θεατές. Έρχεται έτσι σε αντίθεση με την «Πέμπτη Γενιά» (π.χ. Ζανγκ Γιμού) που ωραιοποιεί την εικόνα της ιστορίας και του παρόντος της –κοινωνίας της Κίνας με ιδεαλιστικό τρόπο για να τις προωθήσει στη διεθνή αγορά.

Η ταινία Still Life διαδραματίζεται στην πόλη Fengjie, που βρίσκεται στην περιοχή του μεγαλύτερου φράγματος της Κίνας Three Gorges Dam και προορίζεται να καταστραφεί. Στην πόλη αυτή που χάνεται, καταφτάνει ο ανθρακωρύχος Χαν Σάμινγκ από την επαρχία Σανξί που αναζητά τη σύζυγό του η οποία είχε φύγει μακριά 16 χρόνια πριν. Με την (ενοικιασμένη) βοήθεια ενός ντόπιου μοτοσικλετιστή πηγαίνει στην παλιά του γειτονιά για να ανακαλύψει πως έχει καταβυθιστεί με την κατασκευή του φράγματος.

Πηγαίνει στο δημαρχείο για να πάρει πληροφορίες αλλά εκείνη τη στιγμή χαλάει ο υπολογιστής και φεύγει για να τακτοποιηθεί σε ένα ξενοδοχείο της περιοχής. Κατόπιν βρίσκει μια ξεχαρβαλωμένη βάρκα που την έχει ο μεγάλος αδελφός της συζύγου του που τον πληροφορεί πως μαζί με την κόρη τους, που γι’ αυτήν γύρισε ο Χαν, δουλεύουν στο ποτάμι στην Γιτσάνγκ αλλά αν μείνει στην πόλη θα τις προλάβει το βράδυ. Ο Χαν βρίσκει έναν έφηβο (φαν του διάσημου ηθοποιού Chow Yun-Fat που είναι περσόνα νον γκράτα στην Ηπειρωτική ΛΔ Κίνας λόγω του παρουσιαστικού του – γένια και μακριά νύχια που είναι δείγμα της καρικατούρας των παλιών Κινέζων που έφτιαξε το Χόλυγουντ!!!) και πιάνει φιλία μαζί του ώστε να τον βοηθήσει να μπει σε ένα συνεργείο κατεδαφίσεων κι έτσι οι δυο τους περνούν τη μέρα τους κατεδαφίζοντας κτίρια. Παράλληλα βλέπουμε μια νέα άφιξη στην πόλη.

Η Σεν Χονγκ είναι μια γυναίκα που ψάχνει τον σύζυγό της, τον νοσοκόμο Γκουό Μπινγκ, που είχε κι αυτός φύγει από το σπίτι στην Σανξί πριν από δυο χρόνια και είχε μόνο επιφανειακά προσπαθήσει να διατηρηθεί η επικοινωνία μεταξύ τους. Καταφεύγει στη βοήθεια ενός από τους φίλους του Μπινγκ, ο οποίος την φιλοξενεί και αρχίζουν μαζί την αναζήτησή του. Τον βρίσκουν να έχει γίνει σχετικά επιτυχημένος businessman και να κρύβει ένα μυστικό, το οποίο αναγκάζει την Σεν να φύγει ετούτη τη φορά.

Μετά από όλα αυτά, ξαναγυρνάμε στον Σάμινγκ που όλα αυτό το διάστημα κατεδαφίζει κτίρια και στον φίλο του που «γκρεμίζεται» μαζί με έναν τοίχο (ατύχημα ή εγκληματική πράξη;) Ο κουνιάδος του τον ειδοποιεί ότι η σύζυγός του γύρισε. Όμως, ο γυρισμός της του φέρνει κακά μαντάτα κι ο ίδιος πρέπει να βγάλει το φίδι από την τρύπα με την υποδούλωση της κόρης του σε έναν μεγαλοβαρκάρη για να ξεπληρωθεί το μεγάλο χρέος του θείου της.

Η αποψινή ταινία, όπως και οι προηγούμενές του θυμίζουν αυτές του μεγάλου Ιταλού σκηνοθέτη Μικελάντζελο Αντονιόνι. Χρησιμοποιεί τα αργά πλάνα, κάμερα στον ώμο, παίζει με το τοπίο -ειδικά με το αστικό τοπίο- και τις μεταμορφώσεις του και τις κοινωνικές συνέπειες της αναγκαστικής εκτόπισης που προκαλείται με τα μεγάλα έργα τα οποία οικοδομεί η σύγχρονη πολιτική ηγεσία της Κίνας που πρεσβεύει τον «σοσιαλισμό της αγοράς» ή αλλιώς τον πιο άγριο καπιταλισμό με «κομμουνιστικό προσωπείο» .

Ο ίδιος σε μια συνέντευξή του (http://www.cinaoggi.it/english/CINEMA/a-conversation-with-jiazhangke.htm) είπε: «Οι νέοι σκηνοθέτες, όπως κι εγώ, αυτοχρηματοδοτούμε τα έργα μας και δεν βρίσκουμε πραγματικό επενδυτικό χρήμα. Π.χ. όσον αφορά εμένα χρησιμοποιώ τα δικά μου χρήματα για το γύρισμα μιας ταινίας. Δεν είναι μια κανονική επένδυση αλλά αυτοϊκανοποίηση της δημιουργικότητάς μου. Για παράδειγμα, αν νοιώθεις ότι επιθυμείς να παραχθεί μια ταινία αλλά δεν έχεις τα χρήματα να εκπληρώσεις τα δικά σου όνειρα. Αυτή δεν είναι μια μπίζνα, δεν θεωρείται κανονική επένδυση. Στην Κίνα μπορείς να βρεις σκηνοθέτες αλλά όχι ‘‘Δυτικούς παραγωγούς’’, σύμφωνα με τη σημασία που δίνεται στη Δύση, μια και η κινεζική κυβέρνηση δεν την επιτρέπει με αυτή την έννοια.»

Παραγωγή: Xu Pengle, Wang Tianyun, Zhu Jiong Σενάριο: Jia Zhangke, Sun Jianming, Guan Na Μουσική: Lim Giong Πρωταγωνιστούν: Zhao Tao, Han Sanming
Θανάσης Τσακίρης
http://www.klh.gr
http://tsakiris.snn.gr
http://tsakthan.blogspot.com
http://tsakthan.wordpress.com