Ο Γιώργος Βλαχάκης συνομιλεί με τον Αρχιμανδρίτη πατέρα Σπυρίδωνα , προϊστάμενο του ναού της Κοίμησης στην πόλη μας.Όταν πήγα στο ναό της Κοίμησης να βρω και να συνομιλήσω με τον πατέρα Σπυρίδωνα , τον προϊστάμενο του ναού, δεν είχα προετοιμάσει καμία ερώτηση. Πέρα από το κοινωνικό έργο της εκκλησίας, εμένα με ενδιέφερε να παρουσιάσω τη σκέψη του και τις απόψεις ενός αρχιμανδρίτη που διακονεί την πόλη [ με δύο μεταπτυχιακά στο εξωτερικό , με εμπειρία διακονίας σε μεγάλη πόλη της Αγγλίας, με καθημερινή δουλειά ως Γραμματέας της ιεράς συνόδου σε σημαντικά πόστα ] για ότι η συζήτηση έφερνε στα ανοικτά. Και είχα ευχάριστες εκπλήξεις στις απαντήσεις του.
Η εκκλησία είναι ένας καθοριστικός παράγοντας για την ζωή της πόλης και οι απόψεις των λειτουργών της είναι σημαντικό να είναι γνωστές στην πόλη.
Ευχαριστώ τον πατέρα Σπυρίδωνα για τον άμεσο , μεστό και απλό λόγο του.
Υ.Γ. Έχω ήδη συνομιλήσει με τον πατέρα Σεραφείμ και τον πατέρα Σπυρίδωνα του ναού της Αγίας Μαρίνας και θα συνομιλήσω , χρόνου επιτρέποντος , και με τον πατέρα Διονύσιο του ναού του Αγίου Κωνσταντίνου. Το κοινωνικό έργο των τριών αυτών ναών της πόλης θα παρουσιαστεί σε ιδιαίτερο ρεπορτάζ.
Γ.Β.: Γιατί ένας νέος άνθρωπος να θέλει να γίνει παπάς;π ΣΠ. : Θα σας απαντήσω καρδιακά, έτσι όπως εγώ το νιώθω. Από όσο θυμάμαι τον εαυτό μου δεν θυμάμαι να ασχολιόμουνα με τίποτα άλλο παρά με ότι αφορά πράξεις ιερατικές. Θυμάμαι ας πούμε ότι έκανα «λειτουργίες» βαφτίζοντας δήθεν παιδιά. Μετά από είκοσι χρόνια που υπηρετώ την εκκλησία αν έπρεπε να επιλέξω κάτι άλλο , πάλι θα επέλεγα να γίνω κληρικός.
Γ.Β. : Ο νέος άνθρωπος σήμερα έχει γύρω του πάρα πολλά και μέσα του περισσότερα. Όπως και μείς όταν ήμασταν νέοι. Ποιο νομίζετε ότι είναι το σημαντικότερο σήμερα για ένα νέο άνθρωπό :
π. ΣΠ. : Έχω την αίσθηση ότι ο νέος σήμερα βιώνει την πολύ σκληρή πραγματικότητα της ζωής σήμερα πολύ πιο άμεσα από ότι εμείς πριν κάποια χρόνια. Μπαίνοντας για παράδειγμα να σπουδάσει ο νέος σήμερα είναι ήδη πολύ αγχωμένος με την επαγγελματική του αποκατάσταση. Έπειτα θυμάμαι ότι στα παιδικά μου χρόνια έπαιζα. Σήμερα το νεαρότερο παιδί είναι κλεισμένο , είναι φυλακισμένο μέσα σε ένα δωμάτιο μπροστά στην οθόνη ενός υπολογιστή ζώντας ένα ψεύτικο παράδεισο. Και βέβαια είναι φοβερά πιεσμένα από τα άγχη της οικογένειας να τους δώσουν γνώσεις και δεξιότητες με αποτέλεσμα ο ελεύθερος χρόνος των παιδιών να μην υφίσταται και τα παιδιά δεν αναπνέουν πια την ψυχή τους.
Γ.Β. : Πως τα πάει η νεολαία με την εκκλησία ;
π ΣΠ. : Σε ότι αφορά τις μικρές ηλικίες έχουμε πρόβλημα. Δεν τα φέρνουν τα παιδιά , δεν έρχονται τα παιδιά. Τα κατηχητικά κάποτε είχαν 300-400 παιδιά και σήμερα στην καλύτερη των περιπτώσεων έχουν 30- 40 παιδιά. Η στροφή στη σχέση αυτή γίνεται όταν οι νέοι αρχίζουν να φοιτούν η όταν γίνονται νέοι επιστήμονες. Ξεκινήσαμε τον τελευταίο χρόνο να δημιουργήσουμε μια ενοριακή ένωση επιστημόνων. Ξεκινήσαμε με 10 νέα ζευγάρια που ερχόταν κοντά μας . Αυτοί οι 20 άνθρωποι έχουν γίνει σήμερα 180 από όλες οι επιστημονικές ειδικότητες που μετέχουν στην ενορία μας. Η ένωση αυτή αγωνίζεται απλώς να έχει μια πιο συνειδητή εκκλησιαστική ζωή.
Γ.Β. Τι σημαίνει εκκλησιαστική ζωή το 2010 ;
π. ΣΠ. : Σημαίνει ζω στα δρώμενα της οικογένειας που ονομάζεται ενορία.
Γ.Β. : ..δηλαδή ;
π. ΣΠ : Μπαίνουμε στον ναό , εκκλησιαζόμαστε , αλλά δεν ξέρουμε ό ένας τον άλλο. Για μένα αυτό δεν είναι ορθόδοξη χριστιανική πίστη. Για μένα αυτό το τελευταίο σημαίνει ότι μπαίνω σε ένα χώρο προσευχής και λατρείας όπου ξέρουν ποιος είμαι και ξέρω ποιοι είναι. Έχω επικοινωνία.Στόχος μας είναι ακριβώς αυτός .Να συνδέσουμε τους ανθρώπους που προσέρχονται στα μυστήρια της εκκλησίας φιλικά και ενοριακά.. Είναι εκ των ουκ άνευ ο ψυχικός δεσμός , ο ουσιαστικός δεσμός μεταξύ των ενοριτών μας. Κάναμε και μια …πρωτοτυπία στο ναό. Καταργήσαμε τους καφέδες των απρόσωπων μνημόσυνων και το αντικαταστήσαμε με δωρεάν παροχή καφέ και κερασμάτων το πρωί της Κυριακής μετά τη λήξη της θείας λειτουργίας. Νιώθουν οι ενορίτες μας άσκημα αν κάποια φορά λείψει αυτό το κυριακάτικο κέρασμα . όχι για τον καφέ , αλλά για την στέρηση της επικοινωνίας.
Γ.Β. Ας πάμε στο θέμα πολιτική και εκκλησία. Η εκκλησία ως θεσμός έχει ρίζες μέσα στο λαό και η πίστη του είναι κάτι που τον ορίζει .Η πολιτική διαχειρίζεται την ποιότητα της ζωής μας. Η εκκλησία κάνει πολιτική;
π. ΣΠ : Η εκκλησία κάνει πολιτική με την έννοια του αριστοτελικού λόγου , που σημαίνει να έχει λόγο για τα πράγματα. Δυστυχώς υπάρχουν και κληρικοί εκπρόσωποι που κάνουν πολιτική με την συνήθη έννοια του όρου και αυτό είναι αρνητικό στοιχείο, γιατί δεν έχουμε το δικαίωμα για κάτι τέτοιο. Ο κληρικός είναι ένας άνθρωπος που οφείλει να ενώνει και να αποδέχεται τον καθένα όπως είναι. Όταν πρωτοήρθα εδώ Δήμαρχος ήταν ο κος Γεωργάκης με τον οποίο θέλησα να έχω και είχα τις καλύτερες των σχέσεων για να μπορεί να γίνεται καλύτερο το έργο μου. Πολλοί υπέθεσαν ότι εγώ ήμουν άνθρωπος του κου Γεωργάκη , αλλά όταν ανέλαβε ο κος Αναγνώστου οι άνθρωποι είδαν ότι η εκτίμηση που υπήρχε στον προηγούμενο Δήμαρχο έχει μεταφερθεί και στον νυν. Έτσι έγινε κατανοητό ότι ο ιερωμένος δεν πρέπει να έχει σημαίες διαφόρων χρωματισμών, αλλά να αγκαλιάζει τους πάντες. Ο ιερωμένος πρέπει να είναι με όλους για όλους.
Γ.Β. : Και η πολιτική και η εκκλησία ασκεί εξουσία, έχει εξουσία. Εσείς ως αρχιμανδρίτης νιώθετε αυτή την εξουσία ;
π. ΣΠ. : Δεν νιώθω την έννοια της εξουσίας όπως την νιώθει ίσως κάποιο πολιτικό πρόσωπο. Το δικό μου καθήκον έχει να κάνει με την ψυχή του κάθε ανθρώπου. Αν καταφέρω στη ψυχή του κάθε ανθρώπου να δώσω την αίσθηση της ειρήνης , της γαλήνης , της ηρεμίας μέσα στον σκληρό κόσμο που ζει και να κερδίσω τον άνθρωπο αυτό με την ιδεολογία της πίστης μας, νομίζω ότι εκεί βρίσκεται η δύναμη η δική μου σαν εκκλησία , όχι ως προς το γεγονός…
Γ.Β. :.. βέβαια ο μεγαλύτερος εξουσιαστής, λένε3 πολλοί διανοητές, είναι εκείνος που παρεμβαίνει στη ψυχή και στο μυαλό. Η θρησκεία και η εκκλησία εκεί ακριβώς παρεμβαίνει. Αλλά για πείτε μου… με τους μετανάστες πως τα πάτε ;
π. ΣΠ. : Ουαί και αλλοίμονο σε Έλληνα κληρικό ο οποίος δεν έχει το αίσθημα της ανεκτικότητας. Εμείς, μάλιστα ,στη σειρά των ομιλιών που κάνουμε, μια φορά τη βδομάδα, κάθε Τετάρτη στο ναό, και που παρακολουθούν περί τους διακόσιους ενορίτες μας , είχαμε καλέσει τον εκπρόσωπο της μουσουλμανικής κοινότητας σε συζητήσεις για το Ισλάμ και για το πώς μπορούμε να ζήσουμε ανεκτικά με τους άλλους. Η σειρά αυτών των συζητήσεων φέτος είχε ως επικεφαλίδα η ορθόδοξη χριστιανική θρησκεία σε σχέση με τις άλλες χριστιανικές θρησκείες και όλα τα υπόλοιπα δόγματα.
Γ.Β. : Γιατί σήμερα το να πάει κάποιος στην εκκλησία δεν είναι πια ανάγκη ;
π.ΣΠ : Πολλές φορές ο κόσμος αρέσκεται ή έχει μάθει να αρέσκεται στην επιφάνεια των πραγμάτων . Δείτε τα προγράμματα των τηλεοράσεων και τις τηλεθεάσεις που έχουν . Από την άλλη και μείς οι κληρικοί του έχουμε δώσει κακά παραδείγματα . Ας πούμε όλα αυτά που ζήσαμε πριν από λίγα χρόνια με τα σκάνδαλα, ή με τον άλλο τον ανόητο που έλεγε ότι μάζευε δύο δις για τα γηρατειά .Όλα αυτά και κάποια άλλα απομακρύνουν τον άνθρωπο από την εκκλησία. Όμως υπάρχουν και άλλα που τον φέρνουν κοντά .όταν ένας ευαίσθητος άνθρωπος δει ότι μέσα σε κάποιο χώρο γίνεται δουλειά , κολλάει κοντά . Ένα παράδειγμα . Οι περισσότεροι στην Ιερά Σύνοδο παραπονούνται ότι έχουν πτώση των εσόδων τους από τους ναούς τους . Εγώ τους διαψεύδω. Όλα αυτά τα χρόνια που είμαστε εδώ στη Κοίμηση δεν έχουμε δει την παραμικρή μείωση ..το αντίθετο ακριβώς .Ο ι άνθρωποι ανταποκρίνονται στη δουλειά που γίνεται από το ναό μας .
Γ.Β. : Η αναξιοπιστία που υπάρχει απέναντι στο πολιτικό σύστημα παίρνει μπάλα και τους κληρικούς
π. ΣΠ. : Δικαίως …δικαίως διότι πρέπει να σταθούμε στο ύψος μας…τι δουλειά έχει ας πούμε ένας Εφραίμ να κατασκανδαλίζει τον κόσμο με ένα Βατοπέδι
Γ.Β. : ..από την άλλη τι δουλειά έχει ένας Θεσσαλονίκης να …
π.ΣΠ…κάνει δηλώσεις άστοχες !!!
Γ.Β. : Ο νέο άνθρωπος καταλαβαίνει το στερεότυπο του παπά ως ενός ανθρώπου που είναι κήνσορας μιας ηθικής , μιας άμεπτου διαδικασίας ζωήςκαι απέναντι σε αυτή τη νοητική εικόνα και σε αυτό το λόγο ο νέος νιώθει ξένος , νιώθει υποταγμένος αν ακολουθήσει...
π. ΣΠ. : Όλα αυτά που μου λέτε είναι πολύ σημαντικά και τα νιώθει όντως ένας νέος όμως όλα αυτά ισχύουν μέχρι τα προπύλαια του μυστηρίου της εξομολόγησης. Μπαίνοντας στην συνάντησή του με έναν πνευματικό πατέρα αλλάζει πλήρως αυτή την εικόνα και αυτή την αντίληψη γιατί ουαί και αλλοίμονο αν η εκκλησία έχει αυτό το δογματικό , το αυστηρό. Σήμερα είναι η εποχή που η εκκλησία έχει κάνει στην άκρη την αυστηρότητά της και χρησιμοποιεί,μια ωραία λέξη ,...την οικονομία , να οικονομήσει τα πράγματα και να σώσει τον άλλο.
Γ.Β. : Τι είναι αυτό που λέμε ορθόδοξη χριστιανική πίστη σήμερα ;
π. ΣΠ : Σημαίνει αγώνας για τη ζωή , αγώνας για τα δικαιώματά σου, σημαίνει αγάπη για τον άνθρωπο, ανθρωπισμός , σημαίνει να παλεύεις για το δίκιο και την αλήθεια ,να παλεύεις για το σώμα σου για τη φύση για όλα εκείνα που ο κτίστης και δημιουργός σου έδωσε να διαχειριστείς. Ο ορθόδοξος χριστιανισμός προσπαθεί να σε μάθει να είσαι σωστός άνθρωπος και στο ανθρώπινο μέρος και στο πνευματικό μέρος.
Γ.Β. :Δεν έχετε παντρευτεί , είστε άγαμος κληρικός και από τους κληρικούς που προορίζεται για επίσκοπος. Μιλήστε μου γι αυτό που λέμε άγαμος κληρικός. Στους νέους ηχεί πολύ παράξενα και είναι αιτία πολλών αρνητικών αναφορών.
π. ΣΠ. : Έχουν απόλυτο δίκιο. Βέβαια σήμερα οι άνθρωποι παντρεύονται όλο και σε μεγαλύτερη ηλικία. Άγαμος κληρικός σημαίνει ένα κληρικό που θέλησε να αφιερώσει τη ζωή του στη ζωή της εκκλησίας. Αν αυτό την επιλογή την έχει ως στόχο μέσα του, παρά τις εξωτερικές δυσκολίες του εγχειρήματος και δεν υπάρχει άλλος λόγος για τον οποίο έγινε άγαμος , αυτό ευλογείται από τον Θεό και μπορεί να επιτευχθεί.. Αν όμως επέλεξε να είναι άγαμος για άλλα πράγματα τότε θα τα βρει δύσκολα στη ζωή του , και ίσως να μην καταφέρει τελικά να κρατήσει αυτές τις υποσχέσεις του προς το Θεό.
Γ.Β. : Είναι εύκολο στην εποχή μας να βιώσουμε τα μυστήρια ;
π. ΣΠ. : Νομίζω ότι είναι αναγκαίο. Νομίζετε ότι μπορεί να μείνει ο άνθρωπος εγκλωβισμένος σε όλο το πρόβλημα της οικονομικής δυσκολίας ; Πιστεύετε ότι αν δεν δώσουμε στους ανθρώπους άλλες διεξόδους ,με την υποστήριξη της πνευματικής του ζωής και των αξιών της , μπορούμε αυτό τον κόσμο να τον κρατήσουμε ;;;θα επαναστατήσει , θα τα διαλύσει όλα !!!
Γ.Β. : Όταν λέτε να τον κρατήσουμε τι εννοείτε ;
π. ΣΠ. : Να τον κρατήσουμε ως οντότητα, τι άλλο θα τον κρατήσει αν δεν τον κρατήσουν κάποιες αρχές , κάποιες αξίες ;;;
Γ.Β. : Η συνεργασία σας με τον Δήμο πως είναι ; Σε ποιο επίπεδο βρίσκεται; Που υπάρχουν προβλήματα ;
π. ΣΠ : Η συνεργασία μας κινείται σε άριστο επίπεδο. Όποτε χρειαζόμαστε τον Δήμο είναι κοντά μας , χωρίς βέβαια να επιτρέπουμε ποτέ σε κανέναν να καπελώνει την εκκλησία., να την αφήνει στο ποιμαντικό της έργο και μείς ποτέ επίσης δεν θέλουμε να εκκλησιαστικοποιήσουμε τον Δήμο.
Γ.Β. Λένε στη πιάτσα ότι για βγεις βουλευτής , δήμαρχος, σύμβουλος θα πρέπει να τα έχεις πολύ καλά με την εκκλησία και να πιάσεις τους παπάδες. Υπάρχουν βουλευτές και ολόκληρα κόμματα που υπάρχουν ίσως μέσω της εκκλησίας και για την εκκλησία.
π. ΣΠ.: Σε μια ανάλογη ερώτηση ο Αρχιεπίσκοπος απάντησε ότι μας έχουνε κάνει κακό στην εκκλησία αυτά τα πράγματα και επίσης είμαστε απρόσεχτοι και μείς οι κληρικοί αν νομίζουμε ότι έτσι θα κάνουμε έργο. Εγώ θεωρώ ότι ο καθένας έχει τις συντεταγμένες υπηρεσίες του και πρέπει να; παραμένουμε όλοι σε αυτές Έπειτα να σας πω κάτι…ο λαός δεν είναι χαζός ..καταλαβαίνει τον πονηρό πολιτικό που πηγαίνει στην εκκλησία για αυτό τον λόγο.
Γ.Β. Έτυχε να είμαι παρόν, τώρα, σε μια συνομιλία σας με κάποια οικογένεια που θέλησε να κάνει μνημόσυνο, όπου τους είπατε ότι δεν χρειάζονται χρήματα και μιλήσατε για χριστεμπορία. Πείτε μου για αυτό το φαινόμενο.
π. ΣΠ. :Υπήρχε μια νοοτροπία παλαιοτέρα όπου κάποιος αριθμός κληρικών μέσα από τα μυστήρια της βαφτίσεως ή του γάμου είχαν την άσκημη συνήθεια να τα βάζουν σε κατηγορίες. Δεν έχουμε το δικαίωμα να λέμε στον πιστό θέλω τόσα για το μυστήριο που μου ζητάς να λειτουργήσω. Αυτό το οφείλουμε σε εγκύκλιο του μακαριστού Χριστόδουλου και στην μετ’ επιτάσεως οδηγία του νυν Αρχιεπισκόπου μας για την ορθή της εκτέλεση.
Γ.Β. : Ο νέος που βλέπει όλα αυτά τα άμφια και ιδιαίτερα την πολυέξοδη περιβολή των αρχιερέων νιώθει κάπως…
π. ΣΠ. : Είναι πρόκληση…η εκκλησία οφείλει να είναι απλή…έχουμε το δικαίωμα και μπορούμε να είμαστε απλοί…βέβαια αυτά τα πολυέξοδα άμφια που λέτε στην πραγματικότητα δεν είναι τόσο ακριβά ή τόσο πραγματικά όσο φαίνονται…
Γ.Β. Τελειώνοντας ….δώστε ένα μήνυμα στους νέους ανθρώπους.
π. ΣΠ. : Θέλω να του πω ότι τους αγαπώ πάρα πολύ και όσο μπορώ θα τους διακονώ. Δεν χρειάζεται να απογοητεύονται με όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας , να ξέρουν ότι πέρασαν οι παλαιότερες γενιές πολύ χειρότερα από αυτά που περνάμε εμείς σήμερα και όμως στάθηκαν στα πόδια τους γιατί διέθεταν κάποιες αξίες. Εμπεριέχει αξία η ενασχόληση με τα πράγματα της πόλης σου, με τα πράγματα της πίστεως σου, με τα θέματα της οικογενείας του. Εάν ένας νέος άνθρωπος μπορέσει και στρέψει σαν στόχους αυτά τα πράγματα νομίζω ότι δεν θα μπει στη δίνη αυτών των καταστάσεων που ζούμε .
Γ.Β. Θέλω να σας ευχαριστήσω πολύ για την συνομιλία που είχαμε. Νομίζω ότι στο πατέρα Σπυρίδωνα, που διακονεί και υπηρετεί με τέτοιο τρόπο την ενορία της Κοίμησης στη πόλη μας, του αξίζει ,για πολλούς λόγους, να ανέβει την κλίμακα της ιεραρχίας και να φτάσει ως εκεί που μπορεί και δύναται .
π. ΣΠ. Σας ευχαριστώ κι εγώ πάρα πολύ για τα καλά σας λόγια.
