email:baltas2012[at]gmail.com
Σε ιδιαίτερο θέμα αναδεικνύεται η ανέγερση ναού των Κοπτών στην Ηλιούπολη. Με μια αμφισβητούμενη διαδικασία οι Κόπτες εξασφαλίσανε μια παραχώρηση οικοπέδου από την τότε Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου και με «αμφισβητούμενη» «σύμφωνη» γνώμη του Δήμου Ηλιούπολης . Αυτά επί Δημαρχίας του κ. Θόδωρου Γεωργάκη.
Επί Δημ αρχίας του κ. Γιάννη Αναγνώστου και μετά από «αντιδράσεις» των Κατοίκων της περιοχής Αγίου Κωνσταντίνου η ανέγερση Ναού των Κοπτών αναδείχθηκε ως θέμα πολεοδομικής «φόρτωσης» της περιοχής. Όλες οι κοινωνικές ομάδες και φορείς της Ηλιούπολης αποκρούουν την ανέγερση του Ναού των Κοπτών με κύριο επιχείρημα την οικιστική «επιβάρυνση» της περιοχής.
Πρωταγωνιστικό ρόλο κατέχει ο πολιτιστικός Σύλλογος «Άγιος Κωνσταντίνος» . Θέση έχουν πάρει όλες οι πολιτικές και διοικητικές πλευρές της πόλης εκτός από την εκκλησία της Ηλιούπολης.
Το θέμα, φαίνεται να κλείνει εδώ. Αξίζει όμως να δούμε αν το θέμα έχει και άλλες πλευρές που δεν φωτίστηκαν ανάλογα. Αρμόδιοι για να εξετάσουν την ύπαρξη και άλλων πλευρών είναι τα συντεταγμένα όργανα του Δήμου , οι πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις του Δήμου και γιατί όχι και η εκκλησία . Ακόμα και οι ίδιοι οι Κόπτες παραβλέπουν «εκκωφαντικά» την υποχρέωσή τους να επιδιώξουν την συμμαχία των Ηλιουπολιτών!
Όμως ποιοί είναι οι Κόπτες;
Οι Κόπτες είναι ο λαός της αρχαίας Αιγύπτου, είναι άμεσοι απόγονοι των αρχαίων Αιγυπτίων και δεν έχουν καμιά σχέση με τους Άραβες. Όσον αφορά την ονομασία τους, παράγεται από το Αραβικό τύπο της λέξης kibt. H λέξη αυτή είναι παραφθορά της ελληνικής « Αιγύπτιος »,όπου αφαιρέθηκε η αρχική συλλαβή «αι» και η κατάληξη «ος» και απέμεινε το «Γύπτι»( kibt). Έτσι, η λέξη Αιγύπτιος Κόπτης σημαίνει Αιγύπτιος και όχι αυτός ο οποίος αποκόπηκε από το σώμα της Εκκλησίας, δηλαδή ο αιρετικός, όπως πολλοί νομίζουν. Η ονομασία αρχικά δεν είχε θρησκευτική έννοια, αλλά εθνική. Αργότερα όμως, έλαβε θρησκευτική για τους ιθαγενείς της Αιγύπτου, λόγω της κατακτήσεως των Αράβων, διότι όλοι ήταν χριστιανοί. Η Κοπτική εκκλησία θεμελιώθηκε στον πρώτο αιώνα (41-54 μ.Χ.) από τον Ευαγγελιστή Μάρκο , που είναι κατά την Κόπτικη Παράδοση ο πρώτος Πατριάρχης της και μαρτύρησε στην Αλεξάνδρεια (68 μ.Χ.), από τότε μέχρι σήμερα υπάρχει η Κοπτική εκκλησία. ( http://copts-greece.com).
Στο ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα της Αττικής ,χωρίς να είμαι απόλυτα βέβαιος, υπάρχουν ήδη δύο ναοί των Κοπτών. Ένας στο Δήμο Αχαρνών και ένας στο Δήμο Καλλιθέας! Το ενδιαφέρον τους για ένα τρίτο ναό στην Ηλιούπολη δεν γνωρίζω αν αιτιολογείται ανάλογα ή προκύπτει ως ευκαιρία κάποιων διασυνδέσεών τους με την Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου!
Πέρα από σκέψεις που μπορούν να αναπτυχθούν με βάση τα παραπάνω, τρεις πλευρές του θέματος αξίζουν ιδιαίτερης προσοχής.
Η πρώτη είναι καθαρά ωφελιμιστική. Ο Δήμαρχος κ. Βαλασόπουλος προτίθεται να συγκαλέσει ένα συνέδριο για την διερεύνηση αναπτυξιακών δυνατοτήτων του Δήμου. Σε ένα Δήμο κύριας κατοικίας των Δημοτών του, οι δυνατότητες αυτοδύναμων αναπτυξιακών ευκαιριών είναι μάλλον περιορισμένες. Σε περιπτώσεις σαν τον Δήμο Ηλιούπολης αναπτυξιακές προσπάθειες στηρίζονται στην πρόκληση ενδιαφέροντος κοινωνικών ομάδων να επισκεφθούν την Ηλιούπολη απολαμβάνοντας ή προσφέροντας υπηρεσίες . Δεν γνωρίζω πόσοι είναι οι Κόπτες στην Ηλιούπολη αλλά ο αριθμός τους στο Λεκανοπέδιο θα έχει ενδιαφέρον! Ιδιαίτερο ενδιαφέρον όμως θα έχει η απήχηση αυτής της δράσης και πέραν των «συνόρων» της Ηλιούπολης .
Άλλη ενδιαφέρουσα πλευρά είναι πολιτισμική διάσταση. Μια πόλη έχει ανάγκη μιας πολιτισμικής ταυτότητας που την διαφοροποιεί , την αναδεικνύει και τις εξασφαλίζει πλεονεκτήματα αναγνωρισημότητας και προβολής. Η Ηλιούπολη έχει μια ιστορία που για την περίπτωση των Κοπτών δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη! Τόσο το όνομα όσο και ο πολεοδομικός σχεδιασμός της κατά το μεγαλύτερο μέρος της έχουν αναφορά στην Ηλιούπολη της Αιγύπτου πατρίδας των Κοπτών. Δεν βρίσκω άνευ σημασίας και εντελώς συμπτωματική την επιλογή και της Ηλιούπολης ως Δήμο που οι Κόπτες επιδιώκουν να ανεγείρουν ένα λατρευτικό τους κέντρο. Αυτό που είναι μεγάλο λάθος τους είναι ο τρόπος που προσπάθησαν να «εξασφαλίσουν» τον χώρο. Αυτό όμως αποτελεί πάγια διαθρησκευτική πρακτική.
Ενδιαφέρουσα είναι και η ακόλουθη , διάσταση . Ζούμε σε μια ταραγμένη εποχή . Η Μέση Ανατολή φλέγετε και η κατάσταση των Κοπτών στην Αίγυπτο βρίσκεται μπροστά σε καθοριστικές εξελίξεις. Η χώρα μας αλλά και το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας έχουν ανάγκη «ερεισμάτων» στην περιοχή. Οι Κόπτες δεν αποτελούν ένα τέτοιο σημαντικό έρεισμα; Η Ηλιούπολη με τον πρώην Δήμαρχο κ. Γεωργάκη ανέπτυξε σημαντική δράση με το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας αλλά δυστυχώς οι σχέσεις αυτές αναπτύχθηκαν σε προσωπική βάση και αξιοποιήθηκαν «ιδιοτελώς». Μετά τον αιφνιδιαστικό θάνατο του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Πέτρου Ζ’ και την αποχώρηση του κ. Θεόδωρου Γεωργάκη από το Δημαρχιακό αξίωμα , τι έμεινε;
Ακούγοντας τον κ. Δήμαρχο να ενημερώνει με ιδιαίτερο «επικό» ύφος για την προσπάθεια απομάκρυνσης του ενδεχόμενου να γίνει Ναός των κοπτών στην συγκεκριμένη περιοχή αλλά και ευρύτερα στην Ηλιούπολη , εντύπωση μου έκανε η φράση του «…να πάνε αλλού…»!!
Δεν γνωρίζω αν ο κίνδυνος «Κόπτες» που σωστά απομακρύνθηκε από την περιοχή Αγίου Κωνσταντίνου, πρέπει να απομακρυνθεί και από την Ηλιούπολη οριστικά!
Γιώργος Μπαλτάς 27.10.2014
