email:info[at]iliou-polis.gr
Ένα από τα σύγχρονα αιτήματα είναι η συμμετοχή των πολιτών στις αποφάσεις που λαμβάνει η διοίκηση.
Σ’ αυτή την κατεύθυνση όλοι οι υποψήφιοι δήμαρχοι και τα προγράμματά τους επικαλούνται την ανάγκη της συμμετοχής των δημοτών στη λήψη των αποφάσεων, αποφεύγοντας όμως επιμελώς να προτείνουν συγκεκριμένους τρόπους μέσω των οποίων θα την εξ ασφαλίσουν. Γεγονός που κατ’ αρχήν προκαλεί καχυποψία.
Επιπλέον προκαλεί θυμηδία το γεγονός ότι ορκίζονται στο όνομα της δημόσιας διαβούλευσης και της κοινωνίας των πολιτών οι υποψήφιοι δήμαρχοι που στηρίζουν τον Καλλικράτη, ο οποίος αφενός περιθωριοποιεί τις κινήσεις των πολιτών, δίνοντας την απόλυτη εξουσία (3/5 των εδρών) στον πρώτο συνδυασμό, ανεξαρτήτως του ποσοστού που αυτός θα παίρνει στις εκλογές, και αφετέρου αποκλείει τις μικρές δημοτικές κινήσεις, ζητώντας τους πλήρη ψηφοδέλτια, σα να επρόκειτο να εκλεγεί το 100% των υποψηφίων συμβούλων τους.
Τέλος προκαλεί αγανάκτηση να, επικαλούνται συμμετοχικές διαδικασίες, αυτοί που απέρριψαν στο δημοτικό συμβούλιο, την πρόταση της δημοτικής κίνησης «ΗΛΙΟΥ-πόλις, ανθρώπινη πόλη», για τον «συμμετοχικό προϋπολογισμό».
Τι είναι όμως ο συμμετοχικός προϋπολογισμός;
Είναι μια πρόταση που συζητιέται ευρέως τα τελευταία χρόνια από ανθρώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που προσπαθούν να βρουν τρόπους να τονώσουν τη συμμετοχή των πολιτών στη λήψη των αποφάσεων.
Ο θεσμός ξεκίνησε από την Βραζιλία και την Νέα Ζηλανδία στις αρχές της δεκαετίας του 1980, και εφαρμόζεται στις διάφορες εκδοχές του και στην Ευρώπη σε πάνω από 80 πόλεις από το 2001. Όπου εφαρμόσθηκε τα αποτελέσματα κρίνονται μόνον ως θετικά.
Είναι μια απλή διαδικασία, μέσω της οποίας, οι ίδιοι οι κάτοικοι της πόλης αποφασίζουν και ιεραρχούν τα έργα που πρέπει να πραγματοποιήσει η διοίκηση.
Η δημοτική αρχή διαιρεί την πόλη σε περιοχές (γειτονιές) και ενημερώνει τους κατοίκους σχετικά με τον θεσμό και τις απαραίτητες διαδικασίες.
Σε κάθε γειτονιά οργανώνονται συνελεύσεις των κατοίκων.
Εκεί ο κάθε πολίτης μπορεί να καταθέσει προτάσεις και να συζητά με τους υπόλοιπους σχετικά με την αξία, τη χρησιμότητα, την αναγκαιότητα κάθε πρότασης, ώστε να καταλήξουν στις προτάσεις που θα υποβληθούν τελικά στην δημοτική αρχή.
Οι προτάσεις αυτές επεξεργάζονται και κοστολογούνται από τις τεχνικές υπηρεσίες του δήμου.
Στη συνέχεια οι πολίτες αξιολογούν τις προτάσεις, σε συνδυασμό με το κόστος τους και τα διαθέσιμα ποσά και αποφασίζουν ποιες προτάσεις θα υποβληθούν τελικά.
Τέλος το δημοτικό συμβούλιο, που σύμφωνα με το νόμο, έχει την ευθύνη για την έγκριση του προϋπολογισμού, δεσμεύεται να εντάξει στον προϋπολογισμό, χωρίς εξαιρέσεις, τις αποφάσεις των πολιτών, εφ’ όσον αυτές καλύπτονται από τα αντίστοιχα διαθέσιμα κονδύλια.
Γίνεται φανερό ότι με αυτή τη διαδικασία αποφεύγονται η διαφθορά, η διασπάθιση των δημόσιων πόρων και η δημιουργία πελατειακών σχέσεων, ενώ οι πολίτες εκπαιδεύονται, μέσω της συμμετοχής τους, να θέτουν το συλλογικό συμφέρον πάνω από το προσωπικό.
Με τον Συμμετοχικό Προϋπολογισμό η «συμμετοχή του πολίτη» παύει να είναι προεκλογική εξαγγελία και κενό σύνθημα. Γίνεται καθημερινή εμπειρία και πρακτική, που εκπαιδεύει στη δημοκρατία και εγγυάται την κάλυψη των πραγματικών αναγκών.
Η Σοφία Τσόλκα είναι νομικός-πολιτικός επιστήμονας, υποψήφια δημοτική σύμβουλος με την «ΗΛΙΟΥ-πόλις, ανθρώπινη πόλη»
