Μητρώο Κοινωνικής Αλληλεγγύης: Μια νέα προοπτική για την Κοινωνική Πολιτι
Παρόλα αυτά, τους τελευταίους μήνες είδαμε μια πληθώρα βελτιωτικών κινήσεων προς την κατεύθυνση των κοινωνικών παροχών από τους Δήμους, με την δημιουργία κοινωνικών παντοπωλείων και φαρμακείων με την ενίσχυση των θεματικών υπηρεσιών μιας στάσης όπως η βοήθεια στο σπίτι για άτομα μεγάλης ηλικίας και με κινητικές αναπηρίες,. Ωστόσο, παρά την αρχική θετική εικόνα που άφησαν οι ενέργειες αυτές, αποτέλεσαν πηγή 2 προβλημάτων για τους Ο.Τ.Α : Αφενός επηρέασαν αρνητικά τους ισολογισμούς και προϋπολογισμούς των δήμων, αφετέρου σε ορισμένες περιπτώσεις έγιναν μέσο ενίσχυσης του πελατειακού και ψηφοθηρικού στοιχείου .Στην αναζήτηση της φόρμουλας αποφυγής του οικονομικού εκτροχιασμού αλλά και της εξάλειψης του πελατειακού στοιχείου προτείνεται μια φόρμουλα-πρωτόγνωρη για τα ελληνικά αυτοδιοικητικά δεδομένα- που δεν είναι άλλη από την δημιουργία Μητρώου Κοινωνικής Αλληλεγγύης.
Τι είναι το Μητρώο Κοινωνικής Αλληλεγγύης?
Πρόκειται για μια σαφή καταγραφή και κατηγοριοποίηση των αναξιοπαθούντων στα όρια ενός Δήμου. Το μητρώο αλληλεγγύης έχει διμερή οφέλη: Αφενός καταγράφει με ακρίβεια όλους τους αιτούντες κοινωνικών παροχών στους Δήμους, τους κατηγοριοποιεί, θέτει τα επιστημονικά κριτήρια επιλογής των αποδεκτών των κοινωνικών παροχών ,και επιπλέον αποτελεί μια νοικοκυρεμένη καταγραφή και πρόβλεψη έως ενός σημείου, των χρημάτων που απαιτούνται σε ετήσια βάση για τις κοινωνικές παροχές. Με αυτό τν τρόπο, οι δήμοι ξεμπλέκουν από τον μπελά που λέγεται επιχειρησιακό πλάνο για τη κοινωνική πολιτική, και έχουν στα χεριά τους ένα όπλο στο οποίο μπορούν να ανατρέξουν ανά πάσα στιγμή και να συμβουλευτούν .Περάν της σκληρής και συστηματικής δουλειάς που απαιτείται για την δημιουργία ενός τέτοιου μητρώου, το εγχείρημα αυτό παρουσιάζει αποκλειστικά θετικά αποτελέσματα για τους Δήμους :
• Θέτει επιστημονικούς ορισμούς για τις κοινωνικές παροχες. Ετσι αποφεύγεται η υποκειμενικότητα και η παρέμβαση του ασταθούς πολίτικου παράγοντα στον καθορισμό κριτήριων και στην επιλογή αποδεκτών των παροχών.
• Κατηγοριοποιεί τους αιτούντες και τους δικαιούχους με βάση το εισόδημα, την εργασιακή τους κατάσταση, την οικογενειακή τους κατάσταση και τις ανάγκες τους. Έτσι προκύπτουν πολλές κατηγορίες ανάλογα με την μορφή των κοινωνικών παροχων (στεγαση,σιτιση,θερμανση,ενδυση κλπ)
• Αποτελεί εύχρηστο εργαλείο για τους αιρετούς και όχι μονό, αφού ξεφεύγει από το στενό γραφειοκρατικό στεγανό που ταλαιπωρεί την ελληνική δημόσια διοίκηση εδώ και δεκαετίες και αποτελεί ουσιαστικά μια Ηλεκτρονική Βάση Δεδομένων (database).Αποτελεί συνάμα τομή στην Ηλεκτρονική τοπική διακυβέρνηση.
• Αποτελεί επίσης σημαντικό οικονομικό εργαλείο που προλαμβάνει τον οικονομικό εκτροχιασμό των Ο.Τ.Α. Με την δημιουργία του ορίζονται σαφώς και εκ των προτέρων τα έξοδα και τα κονδύλια που χρειάζονται για την κάλυψη των αναγκών των αιτούντων, και ορίζονται σαφεστέρα στον προϋπολογισμό τα ποσά που διαθέτει ο κάθε δήμος για θέματα Κοινωνικής Πολιτικής και Κοινωνικής προστασίας.
• Αποτελεί επιπλέον, ένα άτυπο επιχειρησιακό πλάνο ,καθώς με την κατηγοριοποίηση των δικαιούχων ορίζονται εμμέσως και οι ενέργειες που απαιτούνται για την κάλυψη των αναγκών τους.
• Μειώνει το μισθολογικό κόστος καθώς προϋποθέτει την ενεργό συμμέτοχη των εθελοντικών ομάδων.
• Είναι εύκολα προσαρμόσιμο και ευμετάβλητο ανάλογα με τις ανάγκες που τυχόν θα υπάρξουν στο μέλλον.
• Μειώνει φαινόμενα όπως ο κοινωνικός αποκλεισμός ,η ανεργία και η φτώχεια σε τοπικό επίπεδο.
• Αποτελεί αρχή νέων προοπτικών ,και δημιουργίας νέων τοπικών πολιτικών, όπως η τοπική πολιτική για την απασχόληση και τα επιδόματα.
Όλα τα προηγούμενα μαζί με πολλά άλλα τα οποία δεν αναφέρονται για λογούς οικονομίας, καθιστούν την δημιουργία του μητρώου κοινωνικής αλληλεγγύης επιτακτική και σκόπιμη για την επίλυση των ενδοδημοτικών κοινωνικών προβλημάτων, πολιτικής και ποιότητας ζωής .Μια τέτοια προσπάθεια απαιτεί πέρα από την σκληρή δουλειά που προαναφέρθηκε ,και την κινητοποίηση όλων των αιρετών ανεξαρτήτως παράταξης και πολιτικών καταβολών, καθώς η βοήθεια στον συμπολίτη και συνδημότη οφείλει να είναι ανιδιοτελής και χωρίς πολιτικά κίνητρα και σκοπιμότητες .Οι αιρετοί του Δήμου μας οφείλουν να εξετάσουν σοβαρά την πρόταση αυτή καθώς πρόκειται για ένα ζήτημα καίριας σημασίας για την καθημερινότητα των δημοτών.
Γιαννης Καραμαγκαλης,
Πανεπιστήμιο Αθηνων, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης.
