Ντόμπρο Ούτρο: η σωτηρία της ψυχής είναι στα χέρια μας
«Ρίξε μια ζαριά καλή»: ήταν ένα από τα αγαπημένα τραγούδια μου κάπου εκεί στις αρχές της δεκαετίας του ’70 στις ΗΠΑ και λίγο αργότερα στην Ελλάδα των πρώτων χρόνων της μεταπολίτευσης. Φαντάζομαι ότι ήταν αγαπημένο τραγούδι και για πολύ κόσμο τόσο στην ξε νιτιά όσο και στην πατρίδα που στέναζε υπό το ζυγό της χούντας των Παπαδόπουλου και CIA. Εξέφραζε τον ψυχισμό ενός ολόκληρου λαού που γνώρισε ουκ ολίγες ήττες και στραπάτσα από το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Εμφύλιο ως το τέλος της δικτατορίας το 1974. Όμως, σε πολλούς ανθρώπους αυτή η έντονη μοιρολατρία που εξέπεμπε το λαϊκό τραγούδι επικάθισε σα σκόνη στην ψυχή τους και στην ουσία τους καθήλωνε σε στάση παρατηρητή των κοινωνικών τεκταινόμενων. Το άκουγες από ανθρώπους από ολόκληρο το ιδεολογικό χάσμα: «όλα είναι στημένα», «είμαστε πολύ μικροί για να μας λάβουν υπόψη οι μεγάλοι», «δε βαριέσαι αδελφέ» και άλλα τέτοια. Ακόμη και σήμερα από ανθρώπους με ιδιαίτερη πνευματική καλλιέργεια ακούς πως δεν μπορούν να κάνουν κάτι για να βοηθήσουν να αλλάξει προς το καλύτερο ο κόσμος. Ευτυχώς, τον τελευταίο καιρό η λογική του «αγανακτισμένου» βοήθησε να αφυπνιστούν συνειδήσεις που μέχρι πρότινος «δειλές, μοιραίες και άβουλες αντάμα» περίμεναν «κάποιο θάμα».
Η βουλγάρικη ταινία που είδαμε χτες βράδυ στην Κινηματογραφική Λέσχη Ηλιούπολης (Ο κόσμος είναι μεγάλος και η σωτηρία της ψυχής βρίσκεται στη γωνιά,του Stephan Komandarev με τους Miki Manojlovic, Carlo Ljubek, Hristo Mutafchief) παίζει με τη λογική του «πλακωτού» που είναι από τα βασικά παιχνίδια του ταβλιού. Ο ένας αντίπαλος προσπαθεί να κλείσει το δρόμο επίθεσης και διαφυγής του άλλου ώστε να του κυριεύσει τη δική του «μικρή περιοχή» όπου στήνει τα πούλια του και εξορμά. Η τύχη παίζει σημαντικό ρόλο αλλά όχι υποχρεωτικά το βασικό. Πολλές φορές παίζουν σημαντικότερο ρόλο η γνώση, η δεξιοτεχνία, η τόλμη και η φαντασία, μα πάνω από όλα η θέληση να κερδίσεις. Αλλιώς αν τα αφήσεις στην τύχη, παραδίνεσαι. Αν νομίζεις ότι το ασσόδυο είναι πάντα κακό ζάρι κλαις τη μοίρα σου. Οι άσσοι μπορούν να είναι πιο χρήσιμοι από τα ντόρτια (παρά την τσαντίλα του παλιού ρεμπέτη «πάλι ντόρτια ήφερα!». Θα έχεις μεγάλες πιθανότητες για να νικήσεις, αν πορευτείς με τη λογική του «άδραξε τη μέρα». Αυτό αφορά η αντιπαράθεση παππού και εγγονού (Άλεξ) στην ταινία που λαμβάνει χώρα ως αποτέλεσμα της απώλειας της μνήμης του δεύτερου και της επιμονής του πρώτου να του την αποκαταστήσει μέσα από τη επιστροφή στην μοναδική πατρίδα, δηλαδή την παιδική ηλικία που έτυχε να είναι η Βουλγαρία των ανακυκλούμενων από «κομμουνιστές» σε «δημοκράτες» πολιτικάντηδων. Από αυτή την «κυκλική» σκέψη των αξιωματούχων του Ζισκωφικού καθεστώτος ήταν που διέφυγαν στις αρχές της δεκαετίας του ’80 οι γονείς του κι ο Άλεξ και από τα συρματοπλέγματα του κέντρου φιλοξενίας προσφύγων της Τεργέστης το έσκασαν για να βρεθούν ξένοι μεταξύ ξένων στη Γερμανία, όπου πριν από το ατύχημα ο Άλεξ δούλευε ως ελεύθερος επαγγελματίας μεταφραστής. Κι όλα αυτά γιατί, παρά τις αντιφάσεις τους, πήραν το ρίσκο και άδραξαν τη μέρα και ως ένα βαθμό καθόρισαν οι ίδιοι τη μοίρα τους.
Η αλήθεια είναι πως κανένας κύκλος δεν αφήνει περιθώριο διαφυγής. Η τελειότητα του κύκλου δεν αφήνει χώρο για το άπειρο, για τη φαντασία, για τη δράση. Κάθε φορά που άνοιγα μια ρωγμή στον κύκλο κι έβγαινα απ’ αυτόν χαιρόμουνα την άγρια και λεύτερη ζωή. Ένοιωθα όμως πάντοτε και την ανάγκη επιστροφής στον κύκλο από τη ρωγμή που άνοιγα. Δεν ήθελα να ξεκόβω οριστικά από τον κύκλο της συλλογικά βιωμένης εμπειρίας. Επέστρεφα, λοιπόν, κουβαλώντας μαζί μου κι ένα μικρό μερίδιο γνώσης και εικόνων στο απόθεμα αυτό. Και ξανά πάλι από την αρχή. Ο κύκλος κάποτε αρχίζει να βαραίνει πάνω μου κι έτσι ξανανοίγω τη μυστική αυτή ρωγμή και βγαίνω πάλι στο ξέφωτο της φαντασίας και της δράσης.Οι «φύλακες» του κύκλου προσπαθούν, εκπαιδευμένοι για το σκοπό αυτό, να λειαίνουν τον κύκλο, να κλείνουν τις ρωγμές, να ισιώνουν τις άκρες και τις αιχμές του κύκλου, να κρατούν σε ίση απόσταση τις ακτίνες. Κρατούν έτσι απομονωμένες και αδύναμες τις όποιες φωνές επιθυμούν να συναρθρωθούν σε ένα διαφορετικό όλον.
Ντόβαρ βέτσερ
ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ
http://tsakiris.snn.gr
http://tsakthan.blogspot.com
http://tsakthan.wordpress.com
http://antiracistes.wordpress.com
http://homoecologicus.wordpress.com
http://leftypedia.wordpress.com
http://greekunions.wordpress.com
http://femininmasculin.wordpress.com
http://ilioupoli.wordpress.com
http://homopolitics.wordpress.com
http://politicalperson.wordpress.com
http://cantpaydontpay.wordpress.com
http://pringkipessa.wordpress.com
http://redferryman.wordpress.com
http://adotoe.wordpress.com
http://easpemporiki.wordpress.com
http://www.easp.gr
