Μία μελέτη του Χρήστου Γιαννακού γαι την Πλατεία Εθνικής ΑντίστασηςΜε αφορμή την κατασκευή και λειτουργία ενός νέου εμπορικού κέντρου στα όρια του Δήμου Ηλιούπολης κρίνεται επιτακτική η αντίδραση της Πόλης με βάση την δυναμική που προσδιορίζει η ισχυρή αρχιτεκτονική της ταυτότητα.
Το βασικό χωρογεωγραφικό χαρακτηριστικό της Ηλιούπολης αποτελούν οι διευρυμένοι πολεοδομικοί και οπτικοί άξονες που λειτουργούν σαν πλαίσια μετάβασης μεταξύ των σημείων και επιπέδων συνοχής που είναι οι πλατείες. Η μη ύπαρξη ενός οργανωμένου και τεκμηριωμένου πλαισίου μετάβασης οδήγησε στο σημερινό κτισμένο περιβάλλον, στο οποίο κυριαρχεί η εγκλειστική διάθεση προς την μικρή κλίμακα, η διαίρεση των αρχιτεκτονικών όγκων και η αποστροφή του σχεδιασμού προς την ενοποίηση του εξωτερικού περιβάλλοντος με τον εσωτερικό λειτουργικό φορέα της κατοικίας. Η αδυναμία διερεύνησης της σχέσης αστικής κλίμακας και λεπτομερούς αρχιτεκτονικού σχεδιασμού οδήγησε στην δημιουργία ενός φράγματος
κτιριακών όψεων μη ανταποκρινόμενων στην τοπολογία της πόλης.
Ένας βασικός και καίριος στόχος μιας σύγχρονης αυτοδιοικητικής πρωτοβουλίας είναι η πολυεπίπεδη προσέγγιση της αναβάθμισης και τόνωσης της επιχειρηματικής δραστηριότητας στην Ηλιούπολη. Το εφόδιο σε αυτή την προσέγγιση είναι η χρήση και η ολοκληρωμένη μεταφορά του δυναμισμού και της συνέχειας που προσφέρει η μεγάλη κλίμακα, σαν σχεδιαστικό εργαλείο στην προσπάθεια δημιουργίας ενός νέου, μη κλειστού και ισχυρού συνόλου οικονομικής και πολιτισμικής ανάπτυξης της Ηλιούπολης. Οι παρούσες συνθήκες επιβάλλουν αυτήν την στοχοποίηση γιατί περισσότερο από κάθε άλλη χρονική συγκυρία η Ηλιούπολη προσβάλλεται από ένα αξονικό σύνολο εφαπτόμενων πυρήνων ενδιαφέροντος μεταφοράς, προσέγγισης και συναλλαγών, που είναι η Λεωφόρος Βουλιαγμένης.
Η προτεραιότητα της προσπάθειας είναι η δημιουργία νέων αναβαθμισμένων συνθηκών πρόσβασης και ανάδειξης του συνόλου των εμπορικών ζωνών της πόλης μέσω ενός πλαισίου εναρμονισμού των αισθητικών παρεμβάσεων, των συμπληρωματικών κτιριακών χρήσεων, των κυκλοφοριακών μεταβολών, των πεζοδρομήσεων και της δημιουργίας νέων χώρων στάθμευσης.
Ένα παράδειγμα εφαρμογής θα αποτελεί η Πλατεία Εθνικής Αντιστάσεως. Η κεντρική ιδέα εφαρμογής της μεγάλης κλίμακας σε όλα τα επίπεδα της ανθρώπινης δραστηριότητας μέσα και γύρω από αυτή συνίστανται στην σύλληψη μιας πολυλειτουργικής μορφής που θα αναπαράγεται σε όλους τους βαθμούς και μεγέθη επεμβάσεων. Η νέα μορφή - ιδεόγραμμα θα είναι ένα χαμόγελο προς το τοπίο, τον ανοιχτό ορίζοντα και το φως. Θα στροβιλίζεται δυναμικά στην πλατεία, θα είναι ένα καθιστικό στοιχείο, ένας πεζόδρομος, ένα μνημείο ή ένα κτίριο και σε κάθε άξονα ή χρονική στιγμή η χρήση που εσωκλείει αυτό το χαμόγελο θα ενοποιεί τον εσωτερικό και κτισμένο χώρο με το μη κτισμένο διαμορφωμένο περιβάλλον και την φύση.
Στον σύγχρονο κόσμο της δημιουργίας η ύπαρξη μιας κεντρικής ιδέας είναι αυτή που δίνει μια αναπόσπαστη ενότητα σε ένα χώρο ή ένα έργο και οι ενέργειες εφαρμογής της στηρίζονται στην αξιοποίηση των δεδομένων που προβάλλει ο φορέας της ειδικότητας και της χρήσης. Η Ηλιούπολη επιστρέφει σε υψηλούς βαθμούς έρευνας της περιβαλλοντικής ψυχολογίας δίνοντας στον όρο αυτό τον πρωταρχικό ρόλο στην ποιότητας ζωής, εκμεταλλευόμενη την ισχυρή ταυτότητα του τοπίου και δημιουργεί όλες τις προϋποθέσεις μιας πόλης θετικής ψυχολογίας, εξελισσόμενης αισθητικής και παραγωγικότητας.
Ηλιούπολη 25 / 10 / 2010
Χρήστος Γιαννακός
