email:a_botina[at]hotmail.com
Θα ήταν ευχής έργο αν οι αυτοδιοικητικές εκλογές διαχρονικά, θα είχαν ουσιαστικά στον πυρήνα του θεσμού αυτό που θέλει η ετυμολογία και η έννοια της ίδιας της λέξης. Δυστυχώς όμως με το ξεκίνημα της αποτύπωσης ως κώδικα εφαρμογής (ως νόμου δηλαδή) φεύγει το κυριότερο στοιχείο της. Αυτό της δημοκρατίας, μιας και ο τρόπος εκλογής είναι ο πιο αντιδημο κρατικός, με την έννοια της αναντιστοιχίας του ποσοστού των παρατάξεων και της εκπροσώπησης τους, αλλά και με τον αποκλεισμό των πολιτών που δεν θα ήθελαν να συνταχθούν πίσω από ένα παραταξιακό ψηφοδέλτιο. Ακόμη η αναντιστοιχία της λαϊκής βούλησης με την δημοτική αρχή που διαχειριζεται την τοπική εξουσία για τα επόμενα χρόνια. Ένα μικρό παράδειγμα είναι πως σ’ αυτές τις εκλογές μπορεί να εκλεγεί δημοτική αρχή με 13%. Ο υπολογισμός γίνεται για την Ηλιούπολη και με δεδομένο της συμμετοχής 8 ψηφοδελτίων στις εκλογές. (Ακραία περίπτωση βέβαια, αλλά μαθηματικά είναι δυνατό να συμβεί).
Δεύτερο ζήτημα ουσίας, που ακυρώνει την έννοια της αυτοδιοίκησης είναι αυτό που θέλει την συμμετοχή των πολιτών μόνο την ημέρα της ψηφοφορίας και αμέτοχο για τα υπόλοιπα χρόνια μέχρι τις επόμενες εκλογές. Δεν μπορεί να μετέχει στις αποφάσεις, στις διαβουλεύσεις και κυρίως στις ενδιάμεσες κρίσεις αυτών που γίνονται στην πόλη. Αντιθέτως, υπάρχει ένας υπερσυγκεντρωτισμός σε μια διοικητική ομάδα και κυρίως στο πρόσωπο του εκάστοτε δημάρχου. Από εκεί και πέρα αρχίζουν όλες οι παρενέργειες ενός συστήματος που έχει ξεφύγει πλέον και από το τελευταίο ίχνος της ουσίας της αυτοδιοίκησης. Παράτυπες σχέσεις με την κεντρική εξουσία, πελατειακές σχέσεις, κακοδιοίκηση και μάλιστα χωρίς επιπτώσεις, κλπ…. Και όλα αυτά χωρίς τη δυνατότητα παρέμβασης των πολιτών θεσμικά.
Με άλλα λόγια η αυτοδιοίκηση περνάει απέναντι και γίνεται ετεροδιοίκηση.
Ήταν κατανοητό σχεδόν σ’ όλους μας, πως έπρεπε να υπάρξει μια μεταρρύθμιση στην αυτοδιοίκηση. Μια μεταρρύθμιση, που όλα τα τρωτά και ελλείμματα του προηγούμενου θεσμικού πλαισίου θα ήταν υπό συζήτηση και κυρίως μετά από σχετική δημόσια και χρονικά επαρκή διαβούλευση θα καταλήγαμε όλοι (κεντρική εξουσία, τοπικές εξουσίες, θεσμοί της κοινωνίας και μέσω αυτών κυρίως πολίτες) και θα συναποφασίζαμε σ’ ένα θεσμικό πλαίσιο με στοιχεία συμμετοχής και άμεσης δημοκρατίας. Ένα θεσμικό πλαίσιο που όλες οι εξουσίες αλλά και οι έλεγχοι θα περνούν μέσα από την κοινωνία των πολιτών καθημερινά.
Αντ’ αυτού μας προέκυψε ένα αυτοδιοικητικό πλαίσιο (νόμος «Καλλικράτης») που όχι μόνο δεν καλύπτει τα τρωτά και ελλείμματα του προηγούμενου νόμου αλλά τα διογκώνει και κυρίως δεν ψηφίστηκε για να λύσει τα προηγούμενα προβλήματα. Επιβλήθηκε από την γνωστή τρόικα (ΔΝΤ, ΕΚΤ, ΕΕ) για καθαρά δημοσιονομικούς λόγους και μόνο. Και αυτό ήδη άρχισε να ισχύει με τα πρώτα συμπτώματα να έχουν φανεί στις τοπικές κοινωνίες, όπως και στον δήμο μας. Κλείνουν παιδικοί σταθμοί και νηπιαγωγεία με αποτέλεσμα τα μισά απ’ τα παιδιά να οδεύουν στον ιδιωτικό τομέα, να μένουν απλήρωτοι υπάλληλοι νομικών προσώπων, να οδηγούνται οι δήμοι σε δανειακές συμβάσεις με τις ιδιωτικές τράπεζες για κάλυψη λειτουργικών αναγκών τους κλπ κλπ. Και αυτά δεν είναι τίποτα μπροστά σ’ αυτά που θα βρεθούν οι νέες δημοτικές αρχές, αφού ο «Καλλικράτης» μεταφέρει μια σειρά από αρμοδιότητες των παλιών νομαρχιών χωρίς φυσικά τους ανάλογους πόρους. Έτσι οι νέες δημοτικές αρχές θα υποχρεωθούν να προσφεύγουν σε νέες δανειακές συμβάσεις και κυρίως σε υπερφορολογήσεις των δημοτών και επαγγελματιών του δήμου για να ανταπεξέλθουν οικονομικά. Και όλα αυτά σε μια εποχή (και δεν ξέρουμε πόσα χρόνια ακόμη) που το ίδιο το Μνημόνιο έχει φέρει σε απόγνωση νοικοκυριά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Σε μια εποχή που ποδοπατούνται δικαιώματα και στραπατσάρονται αξιοπρέπειες.
Γι’ αυτό άρον άρον ψηφίστηκε ο Καλλικράτης. Όχι για εμάς αλλά γι’ αυτούς. Όχι για το καλό μας αλλά για το καλό των χρηματαγορών. Όχι για αυτοδιοίκηση αλλά για ετεροδιοίκηση.
Είναι γνωστό πως όλα αυτά συζητούνται δεξιά και αριστερά. Στα σπίτια, στα καφενεία, στους δρόμους, στις κοινωνικές μας σχέσεις, παντού. Φυσικό είναι να έχουν κάποιοι θορυβηθεί. Κυρίως τα κόμματα του δικομματισμού με τα γνωστά δεκανίκια τους, αλλά και οι τοπικοί «εισαγωγείς» αυτών των πολιτικών στην αυτοδιοίκηση, Γι’ αυτό εξάλλου «ξεχνούν» το μνημόνιο και βρίσκουν φοβερή μεταρρύθμιση τον «Καλλικράτη». Ρωτήστε τους όπου τους βρείτε και για το μνημόνιο και για τον «Καλλικράτη» τι σημαίνουν ειδικά για την πόλη μας. Ρωτήστε τους πόσα παιδιά κόπηκαν από τους παιδικούς σταθμούς, πόσα παιδιά θα στοιβάζονται φέτος στις αίθουσες του σχολείου, πόσοι άνεργοι βρέθηκαν στον δρόμο, πόσα καταστήματα έκλεισαν, τι δάνεια πήραν και πόσα θα πάρουν του χρόνου για τον δήμο, πόσο αυξήθηκαν τα συσσίτια στις ενορίες, πόσα εμπράγματα βγήκαν σε δημοπρασίες κατασχέσεων. Ρωτήστε τους τι θα γίνει με την δημόσια περιουσία τώρα που η κυβέρνηση άρχισε να ξεπουλάει σε ιδιώτες, τα «ασημικά» της χώρας και γιατί οι κυβερνήσεις των κομμάτων που τους στηρίζουν δεν έχουν την πολιτική βούληση να τελειώνουμε μια και καλή με ένα πρόβλημα που ταλανίζει την πόλη, εδώ και δεκαετίες. Και κυρίως πόσοι απ’ αυτούς βγήκαν στους δρόμους ενάντια στο μνημόνιο και τον «Καλλικράτη».
Δεν θέλει λοιπόν και μεγάλη σοφία για να απαντήσει κανείς αν το μνημόνιο και ο «Καλλικράτης» έχουν ή όχι σχέση με τις αυτοδιοικητικές εκλογές.
Μπορεί κάποιοι για ευνόητους λόγους να ξορκίζουν την σύνδεση μεταξύ αυτοδιοικητικών εκλογών και κεντρικών πολιτικών επιλογών. Όμως αυτά τα δύο έχουν την μεγαλύτερη δυνατή σχέση αυτή τη φορά. Και όπως κάθε εκλογική διαδικασία έτσι κι αυτή, πρέπει να στείλει ένα ηχηρό μήνυμα στις δυνάμεις του Μνημονίου και του «Καλλικράτη»
Ο Μπάμπης Μεδούρης είναι ιδρυτικό μέλος
της ΗΛΙΟΥ-πόλις, ανθρώπινη πόλη
και υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος
