email:mail[at]lyk-s-paideia.att.sch.gr
Φίλες και φίλοι, είναι κοινά αποδεκτό ότι η περίοδος που διανύουμε είναι αντικειμενικά αρκετά δύσκολη και από ότι φαίνεται δεν πρόκειται στο εγγύς μέλλον να γίνει καλύτερη.
Ο δήμος μας, που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας, αντιμετωπίζει και αυτός οξύτατα προβλήματα, κυρίως οργάνωσης, εξεύρεσης πόρων και καλής διαχείριση ς. Προβλήματα που είναι σχεδόν ακατόρθωτο να ξεπεραστούν αν δεν αλλάξουν νοοτροπίες στους «ηγέτες» ( όλων των παρατάξεων ) αυτής της πόλης.
Η ιστορική μελέτη έχει αποδείξει ότι σε χαλεπούς καιρούς η παρουσία κάποιου «χαρισματικού» ηγέτη μπορεί να ανατρέψει την κατάσταση. Έτσι λοιπόν γεννιέται το βασικό ερώτημα του προβληματισμού μου : ΗΓΕΤΗΣ Ή MANAGER ;
Πολλοί σύγχρονοι managers, έχουν αποκτήσει τις αντίστοιχες αρμοδιότητες, τις κατάλληλες εμπειρίες, την απαραίτητη επιβλητική προσωπικότητα που αποσκοπούν στην εμπράγματη απόδειξη της θέσης που κατέχουν. Είναι όμως τα παραπάνω προσόντα τα αποκλειστικά εχέγγυα για να μπορεί ένας επικεφαλής να ηγηθεί της παράταξης; Η βασική διαφορά ανάμεσα στον manager και στον ηγέτη, θα μπορούσαμε να πούμε, ότι οι managers κάνουν τα πράγματα σωστά ενώ οι ηγέτες κάνουν τα σωστά πράγματα.
Ηγεσία θα μπορούσε να ορισθεί ως μια διαδικασία επίδρασης της συμπεριφοράς και των πράξεων μιας μικρής ή μεγάλης ομάδας, ακόμα και ενός ατόμου ξεχωριστά, κατά τέτοιο τρόπο έτσι ώστε να προσπαθήσουν µε προθυμία να επιτύχουν τους στόχους της ομάδας στην οποία ανήκουν και δραστηριοποιούνται. Αυτό μπορεί να γίνει με την καθοδήγηση, την ανάπτυξη των ατόμων, την παρακίνηση, τη δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης κτλ.
Οι απαιτήσεις και οι ανάγκες των πολιτών έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια και η δυναμική προσαρμογή της τοπικής αυτοδιοίκησης οδήγησε σε ακόμα υψηλότερες προσδοκίες και απαιτήσεις. Η παροχή υψηλού επιπέδου υπηρεσιών και η κατ' επέκταση ικανοποίηση των πολιτών μας, προϋποθέτει αναπόφευκτα εμπνευσμένη ηγεσία.
Η εποχή που οι κανόνες ήταν σταθεροί, η ιεραρχία δομημένη, οι ανταγωνιστές γνωστοί, οι πολίτες πιστοί και το μέλλον προβλέψιμο, έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η έμφυτη αντίδραση του ανθρώπου σε καταστάσεις αλλαγής είναι το αίσθημα της ανησυχίας – ανασφάλειας, οι πολίτες αναζητούν κάποιον που να τους δίνει ελπίδα και να απορροφά τις ανασφάλειές τους.
Οι δημοτικές παρατάξεις για να επιβιώσουν σήμερα καλούνται να αποκτήσουν ηγέτες. Άτομα, που να οδηγούν τους πολίτες στο να ανταποκρίνονται όπως επιτάσσουν οι δυνάμεις της αλλαγής και όχι να επαναπαύονται σε ότι η δύναμη της συνήθειας τους υποδεικνύει. Ηγέτες που να προκαλούν το status quo επιτυγχάνοντας έτσι προσαρμοστική αλλαγή.
Ποια είναι όμως τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ηγέτη, που τον καθιστούν ικανό να οδηγεί τους άλλους στην βελτίωση, μέσω της αλλαγής;
· Πρωτίστως αντιλαμβάνεται κι αποδέχεται την ανάγκη για αλλαγή. Μέσα από την αντίληψη αυτή προκύπτει ένα όραμα για προσαρμογή, που δύναται να οδηγήσει σ' ένα καλύτερο αύριο.
· Επικοινωνεί με καθαρότητα λόγου και σαφήνεια σκέψης, το όραμα αυτό. Δεν εγκαταλείπει ποτέ το όραμα, επιδεικνύοντας υπομονή, επιμονή ή έστω απλό πείσμα.
· Αναζητεί, συνεχώς, καινούργιους δρόμους για να υλοποιήσει το όραμα.
Η εποχή που η διοίκηση βασιζόταν σε εντολές και αποσκοπούσε στον έλεγχο των πολιτών είναι πλέον παρελθόν! Σιγά-σιγά αρχίζει να αντικαθίσταται από μια νέα επικρατούσα θεωρία – την τέχνη της καθοδήγησης. Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι δεν αρέσει στους πολίτες να τους λένε τι να κάνουν, πώς να το κάνουν και μέχρι πότε πρέπει να το έχουν κάνει. Κάτω απ’ αυτές τις συνθήκες, δεν έχουν την ελευθερία να εκφράσουν τις απόψεις τους ενώ οι ευκαιρίες να συνεισφέρουν σε δραστηριότητες είναι λιγοστές.
Μερικά χρήσιμα συμπεράσματα για την υιοθέτηση μιας ηγετικής προσέγγισης είναι:
1. Θα πρέπει να δώσουμε στους πολίτες το περιθώριο να πάρουν πρωτοβουλίες. Ο τρόπος που εμείς ακολουθούμε δεν σημαίνει ότι είναι και ο μοναδικός.
2. Θα πρέπει το επίκεντρο της προσοχής μας να βρίσκεται στην ανάπτυξη των δυνατών σημείων κάθε πολίτη και όχι στο να τιμωρούμε τα αδύνατά του σημεία.
3. Θα πρέπει να συνεργαζόμαστε με τους πολίτες κι όχι να τους ανταγωνιζόμαστε.
4. Θα πρέπει να επιβραβεύουμε την προσπάθεια και την πρόοδο και να δεχόμαστε τα λάθη ως ευκαιρίες για να μάθουμε όλοι και να βελτιωθούμε.
5. Θα πρέπει να σταματήσουμε να δίνουμε εύκολες και βραχύβιες λύσεις αλλά να δίνουμε την ευκαιρία στους πολίτες να μαθαίνουν και να αναπτύσσουμε εναλλακτικούς και καλύτερους τρόπους επίλυσης προβλημάτων και
6. Θα πρέπει να ενθαρρύνουμε τους πολίτες να συμμετάσχουν και να συνεισφέρουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Η διαφορετικότητα απόψεων και προσεγγίσεων δυναμώνει τις τοπικές κοινωνίες και όχι μόνο.
Η κοινωνία του 21ου αιώνα έχει χαρακτηρισθεί ως η κοινωνία της γνώσης. Στην κοινωνία της γνώσης δεν έχει πλέον σημασία ποιος είσαι ή πού βρίσκεσαι, αλλά τι ιδέες έχεις να προσφέρεις. Η καινοτομία και ο νεωτερισμός αποτελούν, επομένως, κύρια χαρακτηριστικά της καθημερινότητας. Βιώνουμε σήμερα συνεχείς και ραγδαίες αλλαγές, που δεν είναι αναμενόμενες.
Στόχος της ηγεσίας δεν πρέπει να είναι η έμφαση σε μεθόδους διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού, αλλά η δημιουργία εκείνου του περιβάλλοντος που θα διευκολύνει και θα υποστηρίξει με συστηματικό τρόπο τις διαδικασίες ανάπτυξης της γνώσης, με τελικό σκοπό τη δημιουργία αξιών που ικανοποιούν όλους τους εμπλεκόμενους.
O ρόλος της ηγεσίας είναι να δημιουργεί το κλίμα εκείνο που ενθαρρύνει τη διάχυση της γνώσης, όπου ο πολίτης αισθάνεται ασφάλεια για να μπορέσει να διαδραματίσει το ρόλο του εποικοδομητικά.
Κλείνοντας θα ήθελα να θυμίσω σε όλους αναλαμβάνοντας την ευθύνη των λεγομένων μου το : "Αίσωπος έφη δύο πήρας έκαστον ημων φέρειν, τήν μέν έμπροσθεν τήν δέ όπισθεν ΄και εις μέν τήν έμπροσθεν αποτιθέναι τά των άλλων αμαρτήματα, εις δέ τήν όπισθεν τά εαυτων ΄ διό ουδέ καθορωμεν αυτά " μτφ "Ο Αίσωπος είπε πως κάθε άνθρωπος κουβαλάει δυό σακκούλια, το ένα μπροστά και το άλλο πίσω. Στο μπροστινό σωριάζει τα λάθη των άλλων, ενώ στο πισινό τα δικά του γι' αυτό και ούτε που τα βλέπει καθόλου "
