ΑΧ ΕΞΟΥΣΙΑ-Συνέντευξη με τον Κώστα Ελευθερίου

ΑΧ ΕΞΟΥΣΙΑ: ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΡΩΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΠΙΜΕΛΕΙΤΑΙ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ Ο ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Ή ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΞ Ή ΧΟΜΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ Ή ΤΣΑΚΘΑΝ

WIN 20201024 08 00 02 Pro
WIN 20201024 08 00 02 Pro






1. Ποια είναι η πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα 18 μήνες μετά τις εκλογές και την νίκη της Νέας Δημοκρατίας;

Η πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται από την ισχυρή θέση της ΝΔ, η οποία ωστόσο διαβρώνεται, λόγω των προβλημάτων που ανακύπτουν λόγω της διαχείρισης του δεύτερου κύματος της πανδημίας και από τη δυσκολία του ΣΥΡΙΖΑ να εισπράξει την όποια δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβέρνηση. Φαίνεται πως ο δικομματισμός που προέκυψε από τις εκλογές του 2019 εξακολουθεί να καθορίζει το μετεκλογικό πεδίο, καθώς δεν φαίνεται κάποια αξιοσημείωτη επέκταση επιρροής στα μικρότερα κόμματα. Η αίσθηση της ισχύος στην κυβέρνηση την έχει οδηγήσει στο να εντείνει αυταρχικές πλευρές της πολιτικής της – βλ. το δόγμα «νόμος και τάξη» - χωρίς να φοβάται για πολιτικές απώλειες. Σε αυτό συμβάλλει και η πρωτοφανής για τα μεταπολιτευτικά χρονικά στήριξή της από τα ΜΜΕ, η οποία θέτει και ζητήματα ομαλής δημοκρατικής λειτουργίας. Είναι σαφές ότι εμφανίζονται στοιχεία αλαζονείας στον τρόπο με τον οποίο δρα η κυβέρνηση – ο πρόσφατος εμβολιασμός κυβερνητικών στελεχών είναι ένα ενδεικτικό παράδειγμα – η οποία συνήθως δεν επιτρέπει την καθαρή οπτική των πραγμάτων. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, στον βαθμό που η δυσαρέσκεια δεν μεταφράζεται σε μετακίνηση δυνητικών ψηφοφόρων, το πολιτικό σκηνικό κινείται λίγο ως πολύ στις συντεταγμένες των εκλογών του Ιουλίου του 2019.

2. Πώς επέδρασε στο κομματικό σύστημα η πανδημία;

Η πανδημική κρίση συνιστά μία έκτακτη συνθήκη που επιδρά καταλυτικά στο σύνολο του πολιτικού συστήματος, δημιουργώντας καταστάσεις που δοκιμάζουν την αντοχή και λειτουργικότητα θεσμών και διαδικασιών. Και αυτό είναι γενικό φαινόμενο, όχι ειδικά προσδιορισμένο στην Ελλάδα. Στην πρώτη φάση της πανδημίας, η επιτυχής διαχείριση δημιούργησε ένα σημαντικό πολιτικό πλεονέκτημα για την κυβέρνηση, η οποία συσπείρωσε μεγάλο μέρος των πολιτών τόσο στη βάση της αντιμετώπιση μιας υπαρξιακής απειλής όσο και στη βάση της διαχειριστικής επάρκειας αυτής της διαχείρισης. Άρα στην ουσία ενισχύθηκε η εικόνα που είχε διαμορφωθεί στις εκλογές του Ιουλίου, με μια υψηλή κυριαρχία της ΝΔ. Η δεύτερη φάση της πανδημίας φαίνεται πως αποκάλυψε διαχειριστικές αδυναμίες και το κυριότερο μια προβληματική – το λιγότερο - στρατηγική αντιμετώπισής της. Κατ’ επέκταση δημιουργήθηκε η εικόνα που περιγράψαμε στην παραπάνω ερώτηση. Εκ των πραγμάτων, σε συνθήκες λοκντάουν αδυνατούν να λειτουργήσουν υπό κανονικές συνθήκες – ιδίως τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Αν υπάρχει κάτι που υπονομεύει η πανδημία και οι συνθήκες εγκλεισμού είναι η διατήρηση του συλλογικού δεσμού, όσον αφορά τουλάχιστον τη φυσική επικοινωνία.

3. Τι έκανε η Αριστερά;

Η Αριστερά στο σύνολό της έχει να διαχειριστεί μια δυσμενή συγκυρία. Ο μεν ΣΥΡΙΖΑ εξακολουθεί ακόμα να αποτιμάται από την κοινή γνώμη με όρους προ των εκλογών, σαν μια κυβέρνηση, δηλαδή, που συσσωρεύει αρνητική κριτική. Γι’ αυτόν τον λόγο δεν μπορεί να εισπράξει δυσαρέσκεια· γιατί ακόμα δεν έχει αποκτήσει στη συνείδηση, τουλάχιστον στον χώρο των αναποφάσιστων ή μη ευθυγραμμισμένων, την εικόνα της εναλλακτικής, είναι ακόμα μία πολιτική δύναμη που προκαλεί αρνητικές στάσεις. Ιδίως το ζήτημα της αντιΣΥΡΙΖΑ προκατάληψης, η οποία δεν είναι μόνο δεξιά, αλλά εισδύει και στον χώρο του κέντρου, είναι ίσως το βασικό θέμα που πρέπει να αντιμετωπίσει, μαζί με τη διαμόρφωση μιας συνεκτικής και πειστικής εναλλακτικής πολιτικής πρότασης – ενδεχομένως αυτά τα δύο είναι αλληλοεπηρεαζόμενα. Για το ΚΚΕ το αξιοσημείωτο ήταν η στάση που κράτησε από την επέτειο του Πολυτεχνείου και μετά, η οποία δε αντιστοιχεί στην τακτική της πλήρους άρνησης των προηγούμενων ετών. Με το κοινό κείμενο ενάντια στην απαγόρευση της κυκλοφορίας επέδειξε ένα πρωτοφανές ενωτικό πνεύμα, ενώ οι πορείες που οργάνωσε στις 17 Νοεμβρίου είχαν θετική αποδοχή στον ευρύτερο χώρο της Αριστεράς, Είναι φανερό ότι το κόμμα επιθυμεί να διευρύνει ως ενός σημείου την εκλογική του επιρροή, οπότε θα επιδιώξει ανοίγματα στο κοινωνικό πεδίο. Από εκεί και πέρα, βέβαια, θα φανεί στο επόμενο διάστημα αν αυτή η στάση συνιστά μια στρατηγική επιλογή ή αν ήταν ένας συγκυριακός τακτικός ελιγμός. Το ΜΕΡΑ25 ακολουθεί μια ευπρεπή σοσιαλφιλελεύθερη παρέμβαση, η οποία λόγω έλλειψης μαζικότητας εξαντλείται σε συμβολικά δρώμενα, τα οποία ωστόσο έχουν σαφείς πολιτικές αιχμές. ΚΚΕ και ΜΕΡΑ25 εκ των πραγμάτων μπορούν να προσελκύσουν ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ, οπότε ο ΣΥΡΙΖΑ έχει να αντιμετωπίσει ένα διττό πρόβλημα: απώλειες προς τη δεξαμενή των αναποφάσιστων και απώλειες προς τα αριστερά του.

4. Ποιος είναι ο στόχος της σειράς «Βασικές Έννοιες» των εκδόσεων του ΕΝΑ;

Είναι σαφές ότι το περιεχόμενο και η πρόσληψη θεμελιωδών εννοιών γύρω από τις οποίες οργανώνεται η κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή «στιγματίζονται» από την κυρίαρχη ιδεολογία. Το ΕΝΑ, ως μία αριστερή δεξαμενή σκέψης, έχοντας αυτό υπόψιν διοργάνωσε κύκλους σεμιναριακών διαλέξεων γύρω από μια σειρά κομβικών εννοιών (λ.χ. τα πολιτικά κόμματα και ο λαϊκισμός, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί, αλλά και το ασφαλιστικό σύστημα, το δημόσιο χρέος ή ο κρατικός προϋπολογισμός) Ως εκ τούτου το νέο αυτό εκδοτικό εγχείρημα προέκυψε σαν άμεση συνέχεια αυτής της λογικής. Στόχος της σειράς «Βασικές Έννοιες» είναι να προσφέρουν επιστημονικά έγκυρες και εύληπτες εισαγωγές σε θεματικές των κοινωνικών επιστημών, εκκινώντας από μία καταστατικά αριστερή και προοδευτική αφετηρία. Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε μία μικρή βιβλιοθήκη που θα απευθύνεται τόσο στους ειδικούς όσο και στους πολίτες που ενδιαφέρονται να κατανοήσουν βασικές έννοιες και συζητήσεις που απασχολούν τον δημόσιο διάλογο. Στο πλαίσιο αυτό, εκδώσαμε τον Σεπτέμβριο του 2020 τη «Δημοκρατία» του Νίκου Παρασκευόπουλου, ενώ στο πρώτο δίμηνο του 2021 προγραμματίζεται η εισαγωγή «Για το Πολιτικό Κόμμα», την οποία γράφω εγώ. Θα ακολουθήσουν εισαγωγές για τον φιλελευθερισμό, τη σχέση αισθητικής και πολιτικής, τα κοινά και τη νησιωτικότητα.

Κώστας Ελευθερίου

Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ

Συντονιστής Κύκλου Πολιτικής Ανάλυσης
Είναι διδάκτορας Πολιτικής Επιστήμης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και έχει αναλάβει διδακτικά καθήκοντα στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Στα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνονται η θεωρία των κομμάτων, η μελέτη του ελληνικού κομματικού συστήματος και η πολιτική των κομμάτων της ριζοσπαστικής Αριστεράς.

Ilioupolis OnAir


 

ΣΤΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ