Blogs

Τα μέλη του IlioupolisOnline γράφουν για πολιτικά, κοινωνικά, επιστημονικά και άλλα θέματα που απασχολούν την Ελλάδα και τον κόσμο.

Αλληλέγγυοι στον αγώνα των κατοίκων της Δάφνης και του Υμηττού για την ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ της έκτασης της ΠΥΡΚΑΛ

syriza psΟι Οργανώσεις του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ  Ηλιούπολης,  στέκονται αλληλέγγυες στον αγώνα των κατοίκων της Δάφνης και του Υμηττού  για την  ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ της έκτασης της ΠΥΡΚΑΛ,  ενάντια στην - εν κρυπτώ και άνευ διαβούλευσης - πρόταση τσιμεντοποίησης του χώρου και της αδιαφάνειας που χαρακτηρίζει το σχέδιο της Κυβέρνησης, σχετικά με τον χωροταξικό και αρχιτεκτονικό σχεδιασμό του έργου.

Περισσότερα...

Δυο μέτρα και δυο σταθμά από τον Δήμαρχο. Διάκριση για την ασφάλεια μαθητών μεταξύ ιδιωτικών και δημόσιων σχολείων

logikh dhmarxoyΔυο μέτρα και δυο σταθμά από τον Δήμαρχο. Διάκριση για την ασφάλεια μαθητών μεταξύ ιδιωτικών και δημόσιων σχολείων. Στο ιδιωτικό σχολείο υπάρχει η δυνατότητα να κλείνει ο δρόμος με αλυσίδα για την ασφάλεια των μαθητών, ενώ στο δημόσιο δεν έχει γίνει καμία ενέργεια εδώ και χρόνια, όταν μάλιστα δίπλα υπάρχει χώρος φορτοεκφόρτωσης σούπερ μάρκετ και τον Οκτώβριο του 2019 είχε γίνει τροχαίο δυστύχημα.

Περισσότερα...

ΑΧ ΕΞΟΥΣΙΑ-Συνέντευξη με τον Μιχάλη Σπουρδαλάκη

ΑΧ ΕΞΟΥΣΙΑ: ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΡΩΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΠΙΜΕΛΕΙΤΑΙ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ Ο ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Ή ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΞ Ή ΧΟΜΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ Ή ΤΣΑΚΘΑΝ



1. Ποια είναι η κατάσταση της πολιτικής επιστήμης στην Ελλάδα και Ευρώπη στον καιρό της κρίσης;


Η πολιτική επιστήμη (ΠΕ) αντιμετωπίζει εδώ και καιρό ένα ζήτημα δημιουργικής θα λέγαμε αμφισβήτησης της ταυτότητάς της.

Περισσότερα...

ΑΧ ΕΞΟΥΣΙΑ-Συνέντευξη με την Σίσσυ Βωβού

ΑΧ ΕΞΟΥΣΙΑ: ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΡΩΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΠΙΜΕΛΕΙΤΑΙ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ Ο ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Ή ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΞ Ή

ΧΟΜΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ Ή ΤΣΑΚΘΑΝ

 

1. Από την Ελένη του 2018 στην Σοφία του 2021 πέρασαν 3 χρόνια που έγιναν σημεία και τέρατα. Πώς τα είδες όλα αυτά;

Είμαστε τρισευτυχισμένες αυτό τον καιρό, γιατί όλος αυτός ο αγώνας που
κάναμε για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών, για να ενθαρρύνουμε
τις γυναίκες να μιλάνε, να συμπαραστεκόμαστε στα δικαστήρια βιασμών
όποτε γίνονταν, να μπορούν οι γυναίκες να πουν το όχι και να μην
υποτιμούν και σιωπούν για τις ηπιότερες μορφές κακοποίησης, να ακούνε τα
δικαστήρια, τώρα κατά κάποιον τρόπο δικαιώνεται.

Περισσότερα...

Ο Δήμαρχος πρέπει λοιπόν να αποφασίσει με ποιον είναι. “Με τον αστυφύλακα ή τον χωροφύλακα.” Δεν γίνεται και με τους δύο μαζί.

xatzidakisΣτις 10 Δεκεμβρίου ο Δήμαρχος “πανηγυρίζει” στο Κέντρο Υγείας που έγινε και Εμβολιαστικό Κέντρο και εξαίρει τις εξαιρετικές υπηρεσίες που παρέχει στην Ηλιούπολη και τις γύρω περιοχές και μέσα σε λίγες μέρες διαμαρτύρεται για τη μετατροπή του Κέντρου Υγείας Ηλιούπολης σε «μονοθεματικό» Εμβολιαστικό Κέντρο, χωρίς υπηρεσίες υγείας.

Περισσότερα...

Η 28η Ιανουαρίου έχει καθιερωθεί ως Η Ευρωπαϊκή Ημέρα Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων

prosopika dedomenaΣαν σήμερα το 1981, υπεγράφη η Σύμβαση 108 του Συμβουλίου της Ευρώπης, του πρώτου νομικά δεσμευτικού κειμένου διεθνούς δικαίου για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

Περισσότερα...

ΑΧ ΕΞΟΥΣΙΑ-Συνέντευξη με τον Βασίλη Μανουσάκη

ΑΧ ΕΞΟΥΣΙΑ: ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΡΩΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΠΙΜΕΛΕΙΤΑΙ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ Ο ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Ή ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΞ Ή ΧΟΜΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ Ή ΤΣΑΚΘΑΝ - ΕΚΤΑΚΤΗ  ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΑΚΗΣ





1. Στις εξαιρετικές μελέτες σας για την παρακολούθηση του γνωστού ιστορικού E.P. Thompson από τις Βρετανικές Αρχές ασφαλείας και στη συγκρότηση ψευδών αντιστασιακών οργανώσεων από τις Γερμανικές αρχές κατοχής, διαφαίνεται ένας κοινός μίτος στην προσέγγιση του αστικού κράτους για την ιδεολογική κατατρόπωση των αντιπάλων του, ανεξάρτητα αν και στις δύο περιπτώσεις έχουμε εθνικά κράτη στην πρώτη το Βρετανικό και στη δεύτερη το Γερμανικό. Θα θεωρούσατε ότι ο κοινός μίτος είναι και στις δύο περιπτώσεις ο αντικομουνισμός; Πως συνδέεται αυτός με την εθνική ταυτότητα της Βρετανικής και της Γερμανικής Κυβέρνησης κατοχής;

Η ρωσική επανάσταση αποτέλεσε ένα γεγονός εξαιρετικής σημασίας για την εποχή της. Το σοκ που προκάλεσε συνδυάστηκε με κάποια εγχώρια γεγονότα (απεργιών κλπ), οδηγώντας αρκετές αστικές κυβερνήσεις της εποχής – συχνά διαφορετικών πολιτικών αποχρώσεων – να υιοθετήσουν νομοθετικά και άλλα θεσμικά μέτρα για να καταπολεμήσουν την εξάπλωση αυτού που θεωρούσαν ως τον σημαντικότερο κίνδυνο για τα κοινωνικά τους συστήματα. Στη Γερμανία τα γεγονότα του Νοεμβρίου 1918 και η εξέγερση των Σπαρτακιστών το 1919 ενέτειναν την ανησυχία των αστικών δυνάμεων για την πορεία της χώρας. Τα διάφορα μέτρα και στη Βρετανία κατά το μεσοπόλεμο («μαύρες λίστες» κλπ) και η έντασή τους μεταπολεμικά εντάσσονταν σε αυτό το πλαίσιο θεσμικού αντικομουνισμού της περιόδου, όπως συνέβαινε εξάλλου και με τη Γερμανία, πριν και μετά το ναζισμό. Στο ίδιο πλαίσιο περιλαμβάνονται και αντίστοιχα μέτρα σε άλλες χώρες, όπως το ελληνικό ιδιώνυμο, οι αμερικάνικες μαύρες λίστες και τα μέτρα του μακαρθισμού κλπ. Προφανώς υπήρχε μεγάλη διαφορά ως προς την τύχη των κομμουνιστών στη Βρετανία του ψυχρού πολέμου και στην ναζιστική Γερμανία, ωστόσο η εστίαση των υπηρεσιών ασφαλείας στην παρακολούθηση των κομουνιστικών δραστηριοτήτων και η προσπάθεια περιορισμού της ιδεολογικής τους επιρροής αποτελεί κοινό στοιχείο της ιστορίας πολλών χωρών.

2. Η εξαιρετική ανάλυση σας για του Έλληνες επιχειρηματίες που κέρδισαν από τον Α' παγκόσμιο πόλεμο καταλήγει με τη διαπίστωση ότι η ελληνική οικονομία του τέλους αυτού του πολέμου ήταν πιο ανθηρή από την ίδια οικονομία του τέλους της δεκαετίας του ' 39 ακόμη και του 1949. Κατά την γνώμη σας που οφείλεται αυτή η διαφοροποίηση;

Η έναρξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου οδήγησε σε εκτόξευση της τιμής των ναύλων, αλλά και της αξίας των πλοίων. Ως κάτοικοι ουδέτερης χώρας οι Έλληνες πλοιοκτήτες κατάφεραν κατά τα πρώτα ειδικά χρόνια του πολέμου να εκμεταλλευτούν την κατάσταση αυτή προς όφελός τους, είτε μεταφέροντας εμπορεύματα για υψηλή αμοιβή είτε πωλώντας τα πλοία τους συχνά για πολύ περισσότερα χρήματα από εκείνα που έδωσαν να τα αγοράσουν. Αν και σίγουρα η ελληνική οικονομία της εποχής είχε να αντιμετωπίσει αρκετά προβλήματα, τα κέρδη του ελληνικού εφοπλιστικού κατά κύριο λόγω κόσμου κατά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο ήταν σημαντικά και αποτελέσαν γρήγορα αντικείμενο συζητήσεων. Παρά τις όποιες υπερβολές που καμιά φορά μπορεί να παρατηρούνται, αρκεί να δει κανείς τον οικονομικό Τύπο της εποχής για να αποκτήσει μια σχετικά καλή εικόνα του φαινομένου. Η εκτόξευση των τιμών στο αθηναϊκό χρηματιστήριο και η γενικότερη αίσθηση πως υπήρχε πλημύρα χρήματος που έψαχνε επενδυτικές ευκαιρίες ήταν αποτέλεσμα της συσσώρευσης νέου πλούτου κατά την περίοδο του πολέμου. Μέρος των κερδών αυτών χάθηκε με τις ατυχείς πολεμικές περιπέτειες των επόμενων ετών. Το προσφυγικό και η οικονομική κρίση που ακολούθησε δυσκόλεψαν την όποια ανάκαμψη, ενώ τεράστιες ήταν και οι καταστροφές της Κατοχής και του Εμφυλίου. Έτσι, χρειάστηκε να φτάσουμε στην δεκαετία του 1950 για να ξαναδούμε μια ταχεία οικονομική ανάπτυξη, χωρίς αυτό βεβαίως να σημαίνει πως και αυτή δεν είχε τα προβλήματα και τις στρεβλώσεις της.

3. Από το άρθρο σας για τον Α' Παγκόσμιο πόλεμο μαθαίνουμε για τις φρικτές κοινωνικές ανισότητες και την πείνα από την οποία υπέφερε μέρος του πληθυσμού στην Ελλάδα. Θα μπορούσατε να κάνετε μια σύγκριση της περιόδου αυτής με εκείνη της Γερμανικής κατοχής;

Οι δύο περίοδοι έχουν αρκετές ομοιότητες: παρά τις όποιες αλλαγές το μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού εξακολουθεί να αποτελείται από φτωχούς αγρότες στα όριο της επιβίωσης. Η χώρα βασιζόταν ως ένα βαθμό στις θαλάσσιες εισαγωγές για τα τρόφιμα και ο ναυτικός αποκλεισμός συνέβαλε στους θανάτους από πείνα. Την ίδια στιγμή ο πόλεμος επέτρεψε σε ορισμένες κατηγορίες ανθρώπων (κάπως σχηματικά: κατά κύριο λόγο εφοπλιστές την εποχή του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και μαυραγορίτες, προμηθευτές και εργολάβοι των δυνάμεων κατοχής κατά τον Δεύτερο) να πλουτίσουν. Ωστόσο η ένταση των φαινομένων είναι διαφορετική. Τα θύματα της πείνας του Πρώτου Πολέμου ασφαλώς δεν ήταν λίγα, παρά το ότι αυτή έχει σχεδόν εξαφανιστεί πια από τη συλλογική μνήμη. Ωστόσο σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να συγκριθεί με τον εξαψήφιο αριθμό των νεκρών από την κατοχική πείνα. Εξάλλου το 1916-18 κατοχή είχαμε μόνο σε ορισμένα τμήματα της Β. Ελλάδας. Διαφορετικής κλίμακας ήταν και η αναδιανομή πλούτου των δύο περιόδων. Αν και τα οικονομικά κέρδη του εφοπλιστικού κυρίως κόσμου ήταν σημαντικά κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, μεγάλο μέρος τους προερχόταν από το εξωτερικό. Αντίθετα την περίοδο 1941-44 σημαντικότατο μέρος των κερδών ήταν αποτέλεσμα της αναδιανομής πλούτου στο εσωτερικό της χώρας: η ρευστοποίηση περιουσιών (επίπλων, ακινήτων κλπ) για εξεύρεση τροφίμων και οι συνέπειες του πληθωρισμού που οδηγούσαν σε φτωχοποίηση τμήματος του πληθυσμού αυτά αυτές που σε μεγάλο βαθμό τροφοδοτούσαν τα κέρδη των μεγαλομαυραγοριτών, ενώ οι προμηθευτές και εργολάβοι των κατακτητών πληρώνονταν κατά κύριο λόγο μέσω των λογαριασμών των εξόδων κατοχής, από δημόσιο δηλαδή πληθωριστικό χρήμα.
REICHsite













4. Στο άρθρο σας για τις ψεύτικες οργανώσεις αντίστασης τις οποίες οργάνωσαν οι Γερμανοί κατακτητές στην Ελλάδα αναφέρετε συγκεκριμένα ονόματα και οργανώσεις τονίζοντας ιδιαίτερα τη σχέση τους με την ανηθικότητα και την διαφθορά. Έχετε πληροφορίες για την μετέπειτα επιχειρηματική δράση τους στην μεταπολεμική εποχή;

Δεν έχω κάνει συγκεκριμένη έρευνα σχετικά αλλά από τα λίγα που έχω δει οι περισσότεροι δεν από αυτούς δεν φαίνεται να είχαν σημαντική επιχειρηματική δράση μεταπολεμικά. Τέτοια μεταπολεμική δράση παρατηρείται συχνότερα σε ορισμένους προμηθευτές ή εργολάβους των κατακτητών. Υπάρχουν 1-2 ονόματα μελών των οργανώσεων αυτών που δημιουργούν συνειρμούς σήμερα, αλλά χωρίς ειδική έρευνα δεν μπορεί να τεκμηριωθεί η οποιαδήποτε σχέση. Το γνωστότερο ίσως όνομα από εκείνα που οι πληροφορίες των συμμαχικών μυστικών υπηρεσιών έφεραν ως έχοντα κάποια ανάμιξη με τις προαναφερθείσες οργανώσεις ήταν ο ιατροδικαστής Καψάσκης, ο οποίος όμως έγινε γνωστός όχι για κάποια μεταπολεμική επιχειρηματική δράση, αλλά για τον ρόλο του στις υποθέσεις Σαράφη, Λαμπράκη, Πέτρουλα και Μανδηλαρά.

5. Ένα πολύ ενδιαφέρον στοιχείο που παρουσιάζετε στη μελέτη σας για τον E.P. Thompson αφορά την στρατηγική των Βρετανικών Αρχών για την οριστική εκκαθάριση του κρατικού μηχανισμού της χώρας τους από τους κομμουνιστές. Γνωρίζετε για παρόμοιες μεθοδεύσεις στην υπόλοιπη δυτική Ευρώπη; Θα μπορούσαν οι μεθοδεύσεις αυτές να παραλληλιστούν με τις διώξεις των κομμουνιστών στην μετεμφυλιακή Ελλάδα;

Η προσπάθεια να εκκαθαριστεί ο κρατικός μηχανισμός (ειδικά στους τομείς της ασφάλειας, της εκπαίδευσης και της ενημέρωσης) από τους κομουνιστές δεν ήταν Βρετανικό φαινόμενο. Έλεγχος φρονημάτων για ορισμένες θέσεις υπήρχε εκτός της Βρετανίας και αλλού, όπως και στην Ελλάδα, ενώ από ένα σημείο και μετά μάλλον υπήρχε και κάποιας μορφής συντονισμός των προσπαθειών αυτών μέσω των δομών του ΝΑΤΟ. Αν και διαφορές παρατηρούνται ασφαλώς κατά περιπτώσεις και κατά διαστήματα (ειδικά την περίοδο της Χούντας), ο σχεδιασμός για την κατάρτιση λιστών «επικίνδυνων» κομουνιστών (ή και «συμπαθούντων») με σκοπό της σύλληψή τους σε περίοδο κρίσης ή η εμπλοκή των αρχών ασφαλείας στον έλεγχο των πολιτικών πιστεύω υπαλλήλων είναι κάτι που υπήρχε σε μεγάλο μέρος του δυτικού κόσμου – αν και αυτό ίσως δεν είναι τόσο ευρέως γνωστό στην Ελλάδα όσο οι υποθέσεις του πιο εκτεταμένου ίσως εγχώριου ελέγχου φρονημάτων.



Ο Βασίλης Γ. Μανουσάκης είναι ιστορικός και πολιτικός επιστήμονας. Σπούδασε στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο King’s College London. Για τη διδακτορική διατριβή του (ΑΠΘ), με αντικείμενο την οικονομία της Ελλάδας την περίοδο 1940-1944, έλαβε το πρώτο βραβείο από το Ίδρυμα Βασιλικής και Όλγας Σταυροπούλου το 2015. Στα πλαίσια της μεταδιδακτορικής του έρευνας (Πανεπιστήμιο Κρήτης) μελετά τη μαύρη αγορά στην κατεχόμενη Ελλάδα. Έχει δημοσιεύσει κείμενα σε εφημερίδες, περιοδικά και συλλογικούς τόμους, με θέματα που αφορούν την ιστορία του 20ού αιώνα και ειδικότερα την εποχή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η Άννα Κουμανταράκη είναι Σύμβουλος καθηγήτρια στο ΕΑΠ &
διδάσκουσα στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του ΕΚΠΑ

Υποκατηγορίες

Αφιερώματα και προτάσεις για γεύσεις, ψυχαχωγία και τσάρκες στην πόλη.

Επιστολές πολιτών και φορέων για θέματα που αφορούν την πόλη.

Αφιερώματα σε πρόσωπα και θέματα που αφορούν την Ηλιούπολη.

Σελίδα 1 από 278

Ilioupolis OnAir


 

ΣΤΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ