Erik Olin Wright:Eνας από τους επιδραστικούς θεωρητικούς της νέας Αριστεράς (του Θαν. Τσακίρη)

Ο Erik Olin Wright γεννήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 1947 στην πόλη Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνια. Οι γονείς του ήταν Εβραίοι. Έλαβε δύο πτυχία (Κοινωνικών Σπουδών από το Harvard College το 1968 και Ιστορίας από το κολλέγιο Balliol του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης το 1970) και διδακτορικό δίπλωμα στην Κοινωνιολογία από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας-Berkeley το 1976. Έγινε καθηγητής κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Wisconsin - Madison το 1976.
Άρχισε να συνεισφέρει στην ακαδημαϊκή κοινότητα στα μέσα της δεκαετίας του '70, μαζί με μια ολόκληρη γενιά νέων ακαδημαϊκών που ριζοσπαστικοποιήθηκαν στον αγώνα ενάντια στον πόλεμο του Βιετνάμ και στο κίνημα των πολιτικών δικαιωμάτων. Το 2012 εξελέγη Πρόεδρος του Αμερικανική Κοινωνιολογική Εταιρία. Ο Ράιτ πέθανε στις 23 Ιανουαρίου 2019 από οξεία μυελογενή λευχαιμία σε νοσοκομείο στο Μιλγουόκι, Ουισκόνσιν, ηλικίας 71 ετών.

Ο Ράιτ θεωρείται ένας από τους επιδραστικούς θεωρητικούς της νέας Αριστεράς . Το έργο του αφορούσε κυρίως τη μελέτη των κοινωνικών τάξεων και ειδικότερα ασχολήθηκε με την επικαιροποίηση και επεξεργασία της μαρξιστικής θεωρίας περί των τάξεων. Με βάση τη δική του ερμηνεία οι μαρξιστές αλλά και οι μη μαρξιστές ερευνητές μπορούσαν πλέον να χρησιμοποιήσουν την έννοια της "τάξης" για να αναλύσουν τα υλικά συμφέροντα των ανθρώπων, τις συνθήκες διαβίωσης, τα εισοδήματα αλλά και να προβλέψουν τις οργανωτικές ικανότητες και την προθυμία τους να συμμετάσχουν στη συλλογική δράση. Επιπρόσθετα, προσπάθησε να προσεγγίσει υποκατηγορίες τάξεων με τρόπο που θα επέτρεπε στους ερευνητές να συγκρίνουν και να αντιπαραβάλλουν τις ταξικές δομές και τη δυναμική των διαφορετικών προηγμένων καπιταλιστικών και «μετακαπιταλιστικών» κοινωνιών.

Ο προσδιορισμός της τάξης σύμφωνα με τον Wright, επιτρέπει μια εμπειρική προσέγγιση μέσω τριών τύπων ελέγχου που καθορίζουν συγκεκριμένη ταξική τοποθέτηση των ατόμων και κοινωνικών ομάδων:
- Έλεγχος των μέσων παραγωγής
- Έλεγχος της διαδικασίας εργασίας
- Έλεγχος του έργου των άλλων
Ο Ράιτ έχει τονίσει τη σημασία του ελέγχου και του αποκλεισμού από την πρόσβαση σε οικονομικούς / παραγωγικούς πόρους, της θέσης των ατόμων εντός των σχέσεων παραγωγής, της πρόσβασης στην αγορά και στις εμπορευματικές σχέσεις, και του ελέγχου της εργασιακής προσπάθειας.Ετσι με την επινόηση του όρου των «αντιφατικών τόπων εντός των ταξικών σχέσεων» προσπαθεί να κατανοήσει τον ρόλο των εμπειρογνωμόνων, ειδικευμένων, διευθυντικών και εποπτικών υπαλλήλων, αντλώντας έμπνευση από το έργο του Μαξ Βέμπερ σχετικά με την τάξη και την ταξική ανάλυση.

Δεκαετίες έρευνας κορυφώθηκαν στο 2010 στο πιο σημαντικό έργο του Envisioning Real Utopias. Για τον Ράιτ, οι πραγματικές ουτοπίες» ήταν δημοκρατικές και ισότιμες πραγματικές εναλλακτικές λύσεις που μπορούσαν να οικοδομηθούν στον κόσμο καθώς ήταν αυτές που «προδιαμορφώνουν την εικόνα του κόσμου όπως θα μπορούσε να είναι και που μας βοηθούν να κινηθούμε προς αυτή την κατεύθυνση». «Πειράματα» όπως η Wikipedia ή η ομοσπονδία των συνεταιρισμών εργαζομένων του Mondragon στην Ισπανία είναι ενδεικτικά παραδείγματα του τρόπου που μας εμπνέουν οι ουτοπίες. Θεωρεί ότι το αριστερό κίνημα μπορεί να διαβρώσει τον καπιταλισμό με αυτά τα θεσμικά όργανα, ενώ έτσι μπορεί να τον εξαλείψει στην πολιτική σφαίρα. Το μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα είναι ο σοσιαλισμός.

Για το Ράιτ, ένα σοσιαλιστικό κράτος πραγματοποιείται όταν η κοινωνική δύναμη - παρά η οικονομική εξουσία (καπιταλισμός) ή η κρατική εξουσία (κρατισμός) -υποστηρίζεται. Στον σοσιαλισμό, τα άτομα πρέπει να πούμε στο βαθμό που κάτι τους επηρεάζει. Μια εταιρεία, για παράδειγμα, δεν μπορεί να κατασκευάσει το χημικό της εργοστάσιο σε μια γειτονιά, εκτός εάν οι άνθρωποι που ζουν εκεί συμφωνούν. Και η κυβέρνηση δεν μπορεί να υποτάξει τα συμφέροντα των περιφερειών της στα συμφέροντα των πολιτικών της. Τα λεγόμενα σοσιαλιστικά κράτη του εικοστού αιώνα, όπως και οι καπιταλιστές ομολόγους τους, δεν πέτυχαν ποτέ αυτή τη μορφή πολιτικής δικαιοσύνης.

Ενδεικτική βιβλιογραφία


• How to Be an Anticapitalist in the Twenty-First Century. Verso Books, 2019.
• Envisioning Real Utopias. London and New York: Verso, 2010 (Ρεαλιστικές Ουτοπίες, Εκδ. Ασίνη, Ιούνιος 2018)
• Alternatives to Capitalism: proposals for a democratic economy with Robin Hahnel .New Left Project, 2014.
• Understanding Class. London New York: Verso, 2015.
• American Society: How it Really Works (with Joel Rogers), New York: W.W. Norton, 2011
• Approaches to Class Analysis. Cambridge: Cambridge University Press, 2005)
• Deepening Democracy: institutional innovations in empowered participatory governance (with Archon Fung), London: Verso: 2003.
• Πραγματικές ουτοπίες στον καπιταλισμό και πέρα από αυτόν
• Παίρνοντας στα σοβαρά το κοινωνικό στοιχείο στον σοσιαλισμό - πέμπτη ετήσια διάλεξη προς τιμήν του Νίκου Πουλαντζά 2011
• Εκδ.Nήσος, Δεκέμβριος 2012
• Class Counts: student edition. Cambridge University Press, 2000
• Class Counts: Comparative Studies in Class Analysis. Cambridge University Press, 1997.
• Interrogating Inequality. London: Verso, 1994
• Reconstructing Marxism: essays on Explanation and the Theory of History (with Elliott Sober and Andrew Levine), Verso, 1992
• The Debate on Classes . London: Verso, 1990
• Classes. London: Verso, 1985.
• Class Structure and Income Determination, New York: Academic Press, 1979.
• Class, Crisis and the State, London: New Left Books, 1978
• The Politics of Punishment: A Critical Analysis of Prisons in America. New York: Harper and Row and Harper Colophon Books, 1973.

Ilioupolis OnAir


 

ΣΤΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ