Η εξέλιξη του κομματικού συστήματος της Μεταπολίτευσης - Μέρος 3ο

Οι εκλογές της 18ης Οκτωβρίου 1981 που διεξήχθησαν από την κυβέρνηση του Γεώργιου Ράλλη, κερδήθηκαν από τον Ανδρέα Παπανδρέου, με ευρεία κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Οι εκλογές διεξήχθησαν με το σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής του Ν. 626/1977. Υπουργός Εσωτερικών για τη διενέργεια των βουλευτικών εκλογών και των πρώτων ευρωεκλογών τον Οκτώβριο του 1981 διετέλεσε Ο Γεώργιος Δ. Δασκαλάκης.

nea 19 10 1981
nea 19 10 1981























H τετραετία 1977-1981 ήταν μια περίοδος έντονων ταξικών και κοινωνικών αγώνων που είχαν συμβάλανε στην ραγδαία άνοδο και εντυπωσιακή νίκη του ΠΑΣΟΚ. Ας δούμε ορισμένα γεγονότα της περιοδου.
1978
1 Μαρτίου. 24ωρη γενική απεργία πραγματοποιούν οι εργαζόμενοι όλης της χώρας για αυξήσεις 30%.
2 Μαρτίου. Οι σπουδαστές της Σιβητανιδείου Σχολής καταγγέλουν ότι ο διευθυντής κάλεσε μια διμοιρία ΜΑΤ για να σκίσει διάφορες πολιτικές αφίσες.
3 Μαρτίου. Αποχή διαρκείας κηρύττουν οι σπουδαστές των σχολών ΕΜΠ με αίτημα την κατοχύρωση της Γ’ εξεταστικής περιόδου.
* Συνεχίζεται στην Πάτρα η αποχή διαρκείας των φοιτητών όλων των σχολών. Κατάληψη στο Πανεπιστήμιο αποφασίζουν οι φοιτητές και την εγκατάσταση ραδιοφωνικού σταθμού για την ενημέρωση του λαού. Η αστυνομία προσπάθησε να κλείσει με μπάρες το κτίριο αλλά απέτυχε. Απαγορεύτηκε όμως κάθε ανοιχτή συγκέντρωση φοιτητών. Μεγάλη δύναμη από Αύρες και ΜΑΤ εδρεύει γύρω από το Πανεπιστήμιο.
* Σε 24ωρη προειδοποιητική απεργία κατεβαίνουν οι εργαζόμενοι της ΜΕΛ, με αιτήματα αυξήσεις μισθών, καλύτερες συνθήκες δουλειάς, κατάργηση των αντεργατικών νόμων.
4 Μαρτίου. Οι φοιτητές συνεχίζουν την κατάληψη του πανεπιστημίου Πάτρας στην οποία δεν συμμετέχουν ΠΑΣΠ και ΠΣΚ.
* Σε 24ωρη απεργία κατεβαίνουν οι φορτηγατζήδες και οι εργαζόμενοι του ΟΑΣΘ
6 Μαρτίου. ΜΑΤ, αύρες, ασθενοφόρα και κλούβες στα Νέα Λιόσια (Ιλιον)για να εμποδίσουν πορεία των κατοίκων ενάντια στην ένταξη της περιοχής στο σχέδιο πόλεως. Τελικά δεν έγιναν επεισόδια.
* Το υπουργείο Παιδείας απαγορεύει την αφισοκόλληση στις Τεχνικές σχολές και τα ΚΑΤΕΕ με το αιτιολογικό της ρύπανσης των τοίχων.
8 Μαρτίου. Συνεχίζεται η απεργία του προσωπικού των τρόλεϊ
* Συγκέντρωση πραγματοποιούν οι απεργοί των αμερικάνικων βάσεων έξω από τη Βάση του Ελληνικού, ενώ σε απεργία πείνας κατεβαίνουν οι εργαζόμενοι στη Βάση Γουρνών Κρήτης.
9 Μαρτίου. 1300 εργάτες βρίσκονται χωρίς δουλειά μετά το κλείσιμο των Ναυπηγείων Σύρου, από τον Όμιλο Γουλανδρή.
10 Μαρτίου. Ενώ συνεχίζεται για 24η ημέρα η απεργία των εργαζομένων στις Αμερικάνικες Βάσεις, μονάδες των ΜΑΤ και αύρες εμπόδισαν να πραγματοποιηθεί νέα συγκέντρωση στη Βάση του Ελληνικού.
* Αποχή όλων των μαθητών των σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης της Κεφαλονιάς με αίτημα να φύγει η γυμνασιάρχης Κωνσταντίνα Παπαγεωργοπούλου.
11 Μαρτίου Σημειώνεται έκρηξη βόμβας έξω από τον κινηματογράφο «Έλλη» με αποτέλεσμα να τραυματιστούν 19 άτομα. Είναι Σαββατόβραδο, 9.30μμ, ο κινηματογράφος είναι γεμάτος κόσμο και μια. ωρολογιακή βόμβα είχε τοποθετηθεί μέσα στην αίθουσα με προφανή σκοπό την πρόκληση πολλών θυμάτων, ενώ δεν δίνεται η παραμικρή προειδοποίηση.
Πιο βαριά τραυματισμένος είναι άτυχος θεατής , κάτω από το κάθισμα του οποίου τοποθετήθηκε η βόμβα, ο οποίος έχασε και τα δυο του πόδια. Η ταινία που παιζόταν ήταν η Σοβιετική «Ουράνιο Τόξο», η αστυνομία όμως εξαπολύει κυνηγητό ενάντια σε δημοκράτες – αριστερούς αγωνιστές.Τελικά αφού γίνεται δεύτερη βομβιστική επίθεση, πάλι σε ώρα αιχμής στον κινηματογράφο ΡΕΞ, στην Πανεπιστημίου με 15 τραυματίες, συλλαμβάνονται τον Ιούλιο του 1978 9 ακροδεξιοί ως υπεύθυνη των δολοφονικών ενεργειών. Ανάμεσα στους συλληφθέντες ο έφεδρος αξιωματικός Νίκος Μιχαλολιάκος,. Λίγες μέρες αργότερα προστίθεται κι δέκατος κατηγορούμενος ο θεωρούμενος αρχηγός Α. Καλέτζης ήδη φυλακισμένος από το 1977 για προηγούμενες βομβιστικές επιθέσεις.
* Αποκλεισμός της Ελασσόνας από τρακτέρ καπνοπαραγωγών της Θεσσαλίας.
14 Μαρτίου. Συνεχίζεται η αποχή των μαθητών της Κεφαλονιάς. Συμπαραστέκονται οι μαθητές της Ιθάκης.
18 Μαρτίου. Στα Μεταλλεία Σκαλιστήρη, εργάτης πολτοποιείται από τη μεταφορική ταινία. Η εταιρεία τον υποχρεώνε να χειρίζεται τη μεταφορική ταινία γιατί μετά από
μαζικές απολύσεις, είχε έλλειψη προσωπικού.
20 Μαρτίου. Άγρια επίθεση της Αστυνομίας κατά των φοιτητών της Πάτρας. Μπροστά στο Πανεπιστήμιο 5000 φοιτητές συγκρούονται επι 2 ώρες με αύρες, ΜΑΤ και Πυροσβεστικές Αντλίες. Συλλαμβάνονται πάνω από 40 φοιτητές , ενώ δεκάδες βρίσκονται τραυματισμένοι στα νοσοκομεία της πόλης.
20 Μαρτίου. Συνεχίζεται η πανελλαδική αποχή των φοιτητών από τις Ανώτατες Σχολές όπως και των Βοηθών Επιμελητών.
21 Μαρτίου. Επίθεση της χωροφυλακής στο Αγρίνιο με ΜΑΤ , αύρες και καπνογόνα κατά των 800 αγροτών που προσπάθησαν να φτάσουν στο κέντρο του Αγρινίου με τα αγροτικά τους μηχανήματα.
Η επίθεση της χωροφυλακής εξελίσσεται σε άγρια μάχη καθώς οι αγρότες απαντούν στήνοντας οδοφράγματα και ανάβοντας φωτιές. Η πορεία των αγροτών έγινε σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις εξευτελιστικές τιμές των προϊόντων, που καθόρισε η κυβέρνηση.
* Σε 24ωρη απεργία κατεβαίνουν οι κλωστοϋφαντουργοί της εταιρείας Πανάγος ΑΒΕΝΥ με αιτήματα οικονομικά και καλυτέρευσης συνθηκών δουλειάς.
24 Μαρτίου. Στο τριμελές αυτόφωρο δικάζονται με το «ιδιώνυμο» 8 άτομα που συνελήφθησαν στα γεγονότα του Πανεπιστημίου Πάτρας, ενώ οι φοιτητές καλούν από το ραδιοφωνικό σταθμό το λαό να συμπαρασταθεί στους δικαζόμενους.
26 Μαρτίου. 24ωρη απεργία των Τραπεζικών για τη μη ικανοποίηση των οικονομικών αιτημάτων τους.
28 Μαρτίου. Λήγει μετά από 40 ημέρες η απεργία των εργατριών της Τριούμφ Ιντερνάσιοναλ. Δεν κέρδισαν τίποτα.
29 Μαρτίου. Σε ποινές από 13 έως 32 μήνες καταδικάζονται οι φοιτητές που συνελήφθησαν στα γεγονότα στο Πανεπιστήμιο Πάτρας.
1979
1 Μαρτίου. Αποφασίζεται από την κυβέρνηση να μην μεταφερθούν στο εξωτερικό οι αρχαιότητες του Μουσείου Ηρακλείου . Αποφεύγεται έτσι σύγκρουση των κρανοφόρων με τους οπλισμένους Κρητικούς.
3 Μαρτίου. Συγκρούσεις κρανοφόρων με απεργούς φορτηγατζήδες στην Εθνική οδό Αθηνών – Λαμίας, έξω από τη Φιλαδέλφεια. Οι κρανοφόροι με αύρες και δακρυγόνα προσπάθησαν να ανοίξουν την Εθνική οδο που είχαν κλείσει οι φορτηγατζήδες.
4 Μαρτίου. 8 απεργοί της ΔΕΗ καταδικάζονται στη Τρίπολη σε φυλάκιση 3 μηνών με βάση το ν. 330.
7 Μαρτίου. Αναστέλλεται η απεργία της ΔΕΗ μετά την αποδοχή από την κυβέρνηση μέρους των αιτημάτων.
12 Μαρτίου. Αγροτικά συλλαλητήρια στη Θεσσαλία ενάντια στην αγροτική πολιτική της κυβέρνησης. Επεισόδια γίνονται στα Τρίκαλα και το Δομοκό, όπου οι αγρότες σπάνε με τρακτέρ τον κλοιό των κρανοφόρων γύρω από τις πόλεις και μπαίνουν μέσα.
20 Μαρτίου. Οι κάτοικοι του Γαλατά Μεσολογγίου συγκρούονται με τα ΜΑΤ και τη χωροφυλακή σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας ενάντια στην εγκατάσταση πετροχημικού στη περιοχή. Τραυματίζονται 7 χωροφύλακες.
22 Μαρτίου. Κρανοφόροι συνοδεύουν συνεργείο εργασιών στο κάμπο των Σπατών. Οι κάτοικοι συγκεντρώνονται και μετά από δυναμική σύγκρουση με τις δυνάμεις ασφαλείας, τις αναγκάζουν να φύγουν μαζί με το συνεργείο.
25 Μαρτίου. Αστυνομικοί χτυπούν την παρέλαση της Εθνικής Αντίστασης σε 11 δήμους. Γίνονται συλλήψεις και 20 άτομα παραπέμπονται σε δίκη.
28 Μαρτίου. Δίκη 9 συνδικαλιστών του ΟΤΕ με βάση τον ν. 330/76. Οι 6 από αυτούς θα καταδικαστούν σε φυλακίσεις 3 μηνών.
1980
8 Μαρτίου. ΜΑΤ χτυπάνε άγρια, πορεία γυναικών στη Θεσσαλονίκη που διαδήλωναν υπέρ της ισότητας των δυο φύλων.
12 Μαρτίου. Νεκρές οι σχολές της ΚΑΤΕΕ σε όλη την χώρα. ‘Εχουν ήδη παρθεί αποφάσεις για καταλήψεις σε μερικές σχολές, ενώ σε άλλες γίνονται συνελεύσεις για να αποφασισθεί η εξέλιξη της κινητοποίησης. Αιτήματα των σπουδαστών είναι η αλλαγή του εξεταστικού συστήματος και διάφορες θεσμικές αλλαγές.
19 Μαρτίου. Αρχίζει σήμερα 48ωρη απεργία των οικοδόμων για αιτήματα του κλάδου.
20 Μαρτίου. Φοιτητική διαδήλωση οργανωμένη από το 10ο Πανσπουδαστικό Συνέδριο και ενάντια στα «αντιτρομοκρατικά» νομοθετικά μέτρα, πραγματοποιείται σήμερα. Η διαδήλωση που έγινε στα Προπύλαια του Πανεπιστημίου στη Βουλή, έληξε χωρίς σοβαρά επεισόδια. Σημειώθηκαν μόνο μικροσυμπλοκές όταν στη συμβολή των οδών Όθωνος και Αμαλίας, αστυνομικοί με καλυμμένους τους αριθμούς στις επωμίδες, χτύπησαν με γκλόμπς μια ομάδα φοιτητών.
21 Μαρτίου. Σύγκρουση χιλιάδων αγροτών και 3000 κρανοφόρων απειλειται στην Καρδίτσα. Η Καρδίτσα παραμένει για Τρίτη μέρα αποκλεισμένη από ΜΑΤ και 2000 αγροτικά τρακτέρ με τα οποία οι αγρότες έχουν κυκλώσει τη περιοχή. Ενώ το αγροτικό συλλαλητήριο στην Καρδίτσα έχει απαγορευτεί, γίνονται άλλες δράσεις σε ένδειξη συμπαράστασης, σεμε ολόκληρη τη Θεσσαλία. Τρικαλινοί αγρότες απειλούν πορεία προς την Καρδίτσα με σκοπό να σπάσουν τον κλοιό των ΜΑΤ.
* Πορεία των ΚΑΤΕΕ λήγει με συμπλοκές και επεισόδια. Όλα άρχισαν όταν φοιτητές ανακάλυψαν αστυφύλακα που προσποιούμενος τον φωτορεπόρτερ, φωτογράφιζε πρόσωπα στην πορεία. Μετά την αποκάλυψη του ακολούθησε επίθεση από τη μεριά της αστυνομίας ενάντια στους φοιτητές, οι οποίοι συγκρούσθηκαν με τους αστυνομικούς, φωνάζοντας το σύνθημα «να ποιοι είναι οι τρομοκράτες». Η διαδήλωση έληξε με τραυματισμούς και συλλήψεις 2 σπουδαστών.
26 Μαρτίου. Λήγει ο αποκλεισμός της Καρδίτσας, χωρίς να ελαττωθεί όμως και ο αναβρασμός ανάμεσα στους αγρότες, όταν άνδρες των ΜΑΤ αδειάζουν κάποιος δρόμους, βάζοντας σε κίνηση τα τρακτέρ και πετώντας τα στα χωράφια.

rizosp800
rizosp800




















Μέσα από τους αγώνες το ΠΑΣΟΚ αναδείχτηκε σε «κόμμα μαζών». Βασίστηκε στην αδυναμία της αριστεράς και στην προτίμηση που του έδειξε ο λαϊκός – εργατικός κόσμος πιστεύοντας ότι θα επέλθει επιτέλους η «αλλαγή» και το γκρέμισμα του κράτους της δεξιάς μαζί με την αποκατάσταση των εισοδημάτων της μισθωτής εργασίας από τον στασιμο-πληθωρισμό και την μείωση της ανεργίας, που είχε αυξηθεί λόγω της πετρελαϊκής κρίσης. Αυτή η τελευταία, μαζί με την κακοδιαχείριση, επέφερε το κλείσιμο ολόκληρων βιομηχανικών εγκαταστάσεων, των «προβληματικών επιχειρήσεων». Παράλληλα, το ΠΑΣΟΚ έχοντας βάλει πλώρη για την κυβερνητική εξουσία αναδιατάσσει την οργάνωση και διαμορφώνει κατάλληλα τον πολιτικό λόγο του ώστε να εξελιχθεί σε πολυσυλλεκτικό κόμμα. Από το 1974 ως το 1981, το ΠΑΣΟΚ διέτρεξε τον ιστορικό πολιτικό χρόνο που τα κλασικά σοσιαλδημοκρατικά κόμματα διάνυσαν σε περισσότερο από έναν αιώνα. Μετεξελίχθηκε από κόμμα στελεχών (1974) σε κόμμα μαζών και, βαίνοντας προς το θρίαμβο του 1981, σε πολυσυλλεκτικό, ενσωματώνοντας στις γραμμές του ανταγωνιστικά κοινωνικά συμφέροντα.

page0001
page0001





















page0002
page0002














ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
-Συλλογικό (1996) Αυτοί οι αγώνες συνεχίζονται, δεν εξαγοράζονται, δεν δικαιωθήκαν 10 χρονιά ντοκουμέντα, Αθήνα: ιδιωτική έκδοση
-Θανάσης Τσακίρης (2018) «ΠΑΣΟΚ και κοινωνικά κινήματα: Συνδικαλιστικό, οικολογικό και φοιτητικό» στο Βασίλης Ασημακόπουλος και Χρύσανθος Τάσσης (επιμ.) ΠΑΣΟΚ 1974-2018 Πολιτική οργάνωση - Ιδεολογικές
μετατοπίσεις - Κυβερνητικές μεταβολές, Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg

Μιχάλης Σπουρδαλάκης,(1998), «Από το “Κίνημα Διαμαρτυρίας” στο “Νέο ΠΑΣΟΚ”», στο Μ.Σπουρδαλάκης (επιμ.), ΠΑΣΟΚ: Κόμμα-Κράτος-Κοινωνία, Αθήνα: Εκδ. Πατάκης

ΣΤΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ